Praktische preventiekennis voor Belgische werkgevers.
Zoek uit wat u moet organiseren, welk document u nodig heeft en waar ondersteuning helpt. Gidsen, checklists en wettelijke referenties. Geschreven voor de Belgische praktijk, met controleerbare bronnen en duidelijke vervolgroutes.
- Register
- 40 dossier-gidsen
- Bijgewerkt
- 9 september 2026
- Redactie
- PreventX Redactie
- Bronnen
- 78 officiële referenties
Startpunten
Begin bij de complete gidsen.
Drie centrale gidsen, van risicoanalyse tot de overgang naar VCA 2026/6.1. Start hier als je een onderwerp van A tot Z wil begrijpen.
- Gids
Risicoanalyse, de complete gids
Wat een risicoanalyse is, de wettelijke basis in de Codex, het stappenplan met Fine en Kinney en hoe je het werkbaar houdt op de werf.
Lees de gids - Gids
VCA 2026/6.1 begrijpen
De officiële overgangsdata, een praktisch voorbereidingsmodel en de grens tussen readiness en certificatie.
Lees de gids - Gids · Artikel 18
TRA, taak-risico-analyse opstellen
Hoe je een degelijke taak-risico-analyse opbouwt: taakstappen, gevaren, Fine en Kinney-score en het verschil met een LMRA.
Lees de gids
Uw volgende stap
Van preventievraag naar een werkbare aanpak.
Start met uw situatie: een eerste werknemer, tijdelijke uitval of preventiewerk dat blijft liggen. Vergelijk daarna de benodigde ondersteuning en verdiep u in de wettelijke basis.
- STARTUw eerste werknemer: preventie organiserenBepaal welke rollen, risico's, documenten en afspraken u als nieuwe werkgever moet organiseren.Starten
- TEAMPreventieadviseur afwezig: draag het werk overEen praktische checklist voor open acties, toegang tot dossiers, bevoegdheden en de terugoverdracht.Continuïteit
- W-01Codex over het Welzijn op het WerkVolledig overzicht van de tien boeken, de wettelijke basis en de vertaling naar een bruikbaar preventiedossier.Wetgeving
- W-02Risicoanalyse, de complete gidsVan gevaren inventariseren tot maatregelen prioriteren met een helder stappenplan en Belgische bronnen.Risicobeheer
- W-03VCA 2026/6.1Lees wat officieel bevestigd is en organiseer je overgang naar aantoonbare voorbereiding.Update
- W-04Welk HSE-bureau past bij uw bedrijf?Vergelijk aanbieders op werkafspraken, opleveringen, rol, ervaring, aanwezigheid, prijs en overdracht.Keuzegids
- W-05Wat kost preventieondersteuning?Welke taken, bezoeken en opleveringen bepalen uw offerte? Vergelijk ondersteuning op basis van dezelfde opdracht.Prijzen
- W-06Ondersteuning of zelf beheren?Bepaal welke taken u wilt laten uitvoeren en wanneer het KMO-portaal aanvullend nuttig is.Vergelijking
- W-07Preventiediensten van PreventXVan risicoanalyse en VCA-begeleiding tot inspecties, toolboxen en projectmatige HSE-ondersteuning.Diensten
- W-08Managed HSE voor bedrijvenSpreek taken, aanwezigheid, adviseursprofiel en opleveringen af voor preventiewerk op locatie en op afstand.Adviseur
- W-09Het PreventX KMO-portaalBeheer preventiedocumenten, werven, TRA, LMRA, toolboxen, foto-inspecties en opvolging in één dossier.Software
- W-10Uw opdracht en prijsafspraakPreventieadvies, uitvoering en optioneel dossierbeheer: prijs op aanvraag, met vooraf afgesproken werkzaamheden.Prijzen
- W-11VCA-audit voorbereidenMaak documenten, attesten, acties en bewijs controleerbaar voor je audit en opdrachtgevers.Audit
- W-12RegelgevingsradarEen geverifieerde selectie van officiële updates, met bron, status en praktische vertaling.Actueel
Documenten en tools
Uitleg en templates per document.
Per HSE-document: wat het is, wanneer het wettelijk verplicht is en een duidelijk voorbeeld dat klaar is voor inhoudelijk nazicht. Welke documenten nodig zijn, hangt af van je activiteiten, audit en opdrachtgever. Het portaal helpt je werfdossier, RIE, TRA, toolboxen en werkvergunningen gestructureerd te beheren.
- DOCAlle veiligheidsdocumentenCompleet overzicht van HSE-documenten met uitleg en templates, elf documenttypes in een register.Overzicht
- TOOLGenereer je VCA-documentenBereid RIE, TRA, toolboxen en werkvergunningen gestructureerd voor, met de relevante Codex-bron bij de hand.Tools
- SECTKennis per sectorSectorspecifieke veiligheidsinformatie en risicoprofielen, toegespitst op jouw werkomgeving.Sectoren
- BLOGNaar de blogArtikelen over wetswijzigingen, praktijkcases en operationele HSE-tips, geschreven door ons team.Blog
Verplichting per onderwerp
Elke verplichting, een dossier-gids.
De volledige reeks pillar-gidsen: per verplichting een gids met definitie, stappenplan, tabellen en officiele Belgische bronnen.
Register
- 01Globaal PreventieplanWat een Globaal Preventieplan (GPP) precies is, waarom de Codex het verplicht, welke verplichte hoofdstukken erin horen en hoe het samenhangt met je jaaractieplan en risicoanalyse, voor elke Belgische werkgever met personeel.
- 02VeiligheidscoördinatorWanneer werken door minstens twee aannemers gelijktijdig of achtereenvolgens op dezelfde tijdelijke of mobiele bouwplaats worden uitgevoerd, ontstaat een coördinatieplicht. Deze gids legt de aanstelling, fasen en toepasselijke documenten uit.
- 03Besloten ruimteEen besloten ruimte is een van de dodelijkste werkplekken op een Belgische werf of in de industrie. Zuurstoftekort werkt zonder waarschuwing. Deze pagina legt de gevaren, de vergunning, de mangatwacht, de metingen en het reddingsplan volledig uit.
- 04Gevaarlijke stoffenChemische agentia vragen om een gestructureerde risicoanalyse, correcte CLP-etikettering, actuele veiligheidsinformatiebladen en respect voor de grenswaarden. Dit dossier vertaalt Codex Boek VI naar concrete stappen voor uw werkvloer.
- 05Werken op hoogteEen val van hoogte is in België een van de belangrijkste oorzaken van ernstige en dodelijke arbeidsongevallen. Deze gids vertaalt de Codex Welzijn op het Werk naar concrete keuzes: collectieve beveiliging eerst, dan pas een harnasgordel.
- 06EHBO op het werkElke Belgische werkgever moet eerste hulp organiseren: voldoende opgeleide hulpverleners, geschikte uitrusting, een verzorgingslokaal waar nodig en een register van interventies. De Codex bepaalt het kader, uw risicoanalyse bepaalt de invulling.
- 07BrandpreventieElke werkgever in België moet branden voorkomen, bestrijden en de evacuatie organiseren. KB 28 maart 2014 (nu Codex Boek III, Titel 3) legt vast hoe: een brandrisicoanalyse, blusmiddelen, een brandbestrijdingsdienst en een brandpreventiedossier.
- 08Arbeidsongeval aangifteElk arbeidsongeval met letsel moet binnen acht dagen worden aangegeven bij uw arbeidsongevallenverzekeraar. Bij een ernstig arbeidsongeval komt daar binnen tien dagen een omstandig verslag aan Toezicht Welzijn op het Werk bovenop. Dit is de volledige procedure.
- 09PBMWat persoonlijke beschermingsmiddelen precies zijn, waarom ze pas verplicht worden ná collectieve bescherming, wat de Codex (Boek IX, Titel 2) en het KB van 7 augustus 1995 vereisen, en hoe je per werkpost de juiste PBM kiest, gratis ter beschikking stelt, onderhoudt en met opleiding ondersteunt.
- 10WerkpostficheDe werkpostfiche vertaalt uw risicoanalyse naar één concreet document per werkpost. Voor uitzendkrachten met gezondheidstoezicht is hij wettelijk verplicht. Dit is wat erin moet en hoe u hem juist opmaakt.
- 11Asbest op het werkAsbest op het werk valt onder Boek VI van de Codex en het KB van 16 maart 2006. Elke werkgever met een gebouw of installatie van vóór 2001 moet een asbestinventaris en een beheersprogramma hebben, en weten welke werken eigen personeel nog mag doen.
- 12Lawaai op het werkWanneer wordt geluid op de werkvloer wettelijk schadelijk? Dit is de complete, geverifieerde uitleg van de actiewaarden, de grenswaarde en uw verplichtingen rond geluidsmeting, gehoorbescherming en gezondheidstoezicht volgens de Belgische wetgeving.
- 13PreventiehiërarchieDe preventiehiërarchie bepaalt in welke volgorde u maatregelen kiest. Ze komt rechtstreeks uit de algemene preventiebeginselen van de Welzijnswet (art. 5 §1) en is voor elke Belgische werkgever verplicht.
- 14CPBWHet Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk is het paritaire overlegorgaan dat in elke onderneming vanaf 50 werknemers verplicht is. Het adviseert over het globaal preventieplan en het jaarlijks actieplan en bewaakt het welzijn op de werkvloer.
- 15GezondheidstoezichtNiet elke werknemer hoeft langs de arbeidsarts, maar wie een veiligheidsfunctie, verhoogde waakzaamheid of een welbepaald risico heeft wél. Hier leest u precies wie onder gezondheidstoezicht valt, wat de arbeidsarts doet en hoe het werkpostonderzoek werkt.
- 16Psychosociale risico'sStress, burn-out, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag zijn in België erkende arbeidsrisico's. De Welzijnswet en het KB van 10 april 2014 verplichten elke werkgever tot een psychosociale risicoanalyse, preventiemaatregelen en toegankelijke procedures.
- 17Jaarlijks actieplanHet jaarlijks actieplan vertaalt uw vijfjarige globaal preventieplan naar concrete acties voor één dienstjaar. Het ontwerp moet uiterlijk op 1 november voor advies naar het CPBW. Dit is hoe het in elkaar zit volgens de Codex.
- 18TRAWat een TRA precies is, hoe je ze opbouwt in taakstappen, gevaren en beheersmaatregelen, hoe de Fine en Kinney-score werkt en waarin een TRA verschilt van een LMRA en de algemene risicoanalyse, geschreven voor Belgische werkvloeren.
- 19VeiligheidssignalisatieWat veiligheids- en gezondheidssignalering precies is, welke vijf pictogramcategorieën en kleurcodes het KB van 17 juni 1997 oplegt, wanneer signalisatie verplicht wordt en hoe je ze onderhoudt en zichtbaar houdt, voor elke Belgische werkgever met personeel.
- 20Keuring arbeidsmiddelenHijstoestellen, heftrucks, ladders, drukrecipiënten en elektrische installaties moeten in België periodiek gekeurd worden. Dit is wie keurt, hoe vaak, en wat de Codex van de werkgever eist.
- 21Heftruck veiligheidEen heftruck is wettelijk een arbeidsmiddel én intern transport. Veilig werken vraagt drie sluitende schakels: een opgeleide en toegelaten bestuurder, een gekeurde machine, en een magazijn waar voetganger en heftruck gescheiden blijven.
- 22Steigers & stellingenWelke soorten steigers er zijn, wie ze mag opbouwen, wat een steigerkaart en keuring inhouden, en welke controle vóór elk gebruik verplicht is. Geschreven voor elke Belgische werkgever en aannemer die op of met een steiger werkt.
- 23Manueel hanteren van lastenTillen, dragen, duwen en trekken zijn een hoofdoorzaak van rugletsels op de Belgische werkvloer. Deze pagina vertaalt het KB van 12 augustus 1993 en Codex Boek VIII naar concrete stappen: wanneer een risicoanalyse van tilwerk verplicht is, hoe je rugbelasting beoordeelt en welke maatregelen, hulpmiddelen en opleiding de wet vraagt.
- 24MachineveiligheidWat machineveiligheid en CE-markering precies inhouden, hoe de Machinerichtlijn en de Codex (Boek IV) op elkaar inhaken, en wat je als werkgever concreet moet borgen: indienststellingsverslag, afschermingen, noodstop, lockout-tagout en de risicoanalyse per machine.
- 25LegionellaEen legionellabeheersplan houdt de bacterie in uw sanitair warm water en koeltorens onder controle. Hier leest u hoe u het opbouwt volgens het Vlaams Legionellabesluit en de federale Codex, wie verantwoordelijk is, en welke temperaturen en staalnames tellen.
- 26ISO 45001ISO 45001 tilt uw veiligheidsbeleid van losse acties naar een gestructureerd managementsysteem volgens de PDCA-cyclus. Ontdek wat de norm inhoudt, hoe ze verschilt van VCA, en hoe ze aansluit op uw wettelijk verplichte globaal preventieplan.
- 27Alcohol- & drugsbeleidCAO nr. 100 verplicht elke private onderneming tot een preventief alcohol- en drugsbeleid. Fase 1 (intentieverklaring in het arbeidsreglement) is verplicht, fase 2 (concrete regels en procedures) is facultatief. Wij gidsen u door beide fases, de grenzen van testen en de rol van het CPBW.
- 28VertrouwenspersoonWat een vertrouwenspersoon precies doet, wanneer de aanstelling verplicht of aanbevolen is onder Codex Boek I, Titel 3, hoe de aanstelling met akkoord van de werknemersafvaardiging verloopt, welke opleiding wettelijk vereist is en waarin de rol verschilt van de preventieadviseur-psychosociale aspecten.
- 29WerkvergunningEen werkvergunningensysteem dwingt af dat risicovolle werken pas starten nadat de gevaren beheerst zijn. Deze pagina legt het systeem, de risicovolle werken, de inhoud van een vergunning, uitgifte en intrekking en de link met LMRA en TRA volledig uit.
- 30LMRAWat een LMRA precies is, hoe ze verschilt van een TRA en de globale risicoanalyse, wanneer je ze uitvoert (vlak voor de taak), het stappenplan met het STOP-principe, wie ze doet en hoe je ze als bewijs op de werf registreert.
- 31DRBSWat het dynamisch risicobeheersingssysteem (DRBS) precies is, waarom de Codex het verplicht, en hoe risicoanalyse, globaal preventieplan en jaaractieplan samen één planmatige, zichzelf verbeterende motor vormen die nooit stilstaat.
- 32Toolbox meetingWat een toolbox meeting is, hoe ze de wettelijke opleidingsplicht praktisch kan ondersteunen, welke onderwerpen werken, hoe je deelname aantoont en welke exacte minima VCA 2026/6.1 oplegt, voor Belgische werkgevers en werfleiders.
- 33HeetwerkvergunningWat een heetwerkvergunning precies is, wanneer ze verplicht wordt voor lassen, slijpen, snijden en solderen, welke controlepunten vooraf moeten kloppen, en waarom de brandwacht en de nazorg het verschil maken tussen een vergunning en een brand.
- 34Eerste interventieploegElke werkgever organiseert een brandbestrijdingsdienst volgens de risicoanalyse en duidt daarvoor voldoende werknemers aan. Lees hoe taken, bezetting, opleiding, evacuatie en het brandpreventiedossier samenhangen.
- 35Biologische agentiaWat biologische agentia precies zijn, hoe Codex Boek VII ze in vier risicogroepen indeelt, welke sectoren blootgesteld zijn (zorg, labo, afvalverwerking, voeding), en hoe je de risicoanalyse, vaccinatie, het gezondheidstoezicht en de beheersmaatregelen correct opzet.
- 36Zwangerschap & werkEen zwangere of borstvoedende werkneemster heeft recht op een werkplek die haar gezondheid en die van haar kind niet schaadt. Hier leest u welke risicoanalyse verplicht is, welk werk verboden is, en wanneer werkpostaanpassing of preventieve verwijdering volgt, met de wettelijke basis erbij.
- 37Jongeren op het werkWie als jongere geldt, waarom de Codex (Boek X, Titel 3) een aparte risicoanalyse eist, welke arbeid verboden of gereglementeerd is, en hoe het zit met stagiairs, gezondheidstoezicht en ouderlijke toestemming, voor elke Belgische werkgever die jongeren of studenten tewerkstelt.
- 38Onthaal nieuwe werknemerWat het veiligheidsonthaal precies inhoudt, waarom de Codex het verplicht, hoe de werkgever en de aangeduide begeleider (peter/meter) hun rol opnemen, en welke checklist u nodig hebt, met bijzondere aandacht voor uitzendkrachten en jongeren.
- 39IDPBWElke Belgische werkgever met personeel richt een interne dienst voor preventie en bescherming op met minstens één interne preventieadviseur. Deze gids verduidelijkt de taken, groepsindeling A-D, het jaarverslag en de samenwerking met het CPBW en externe deskundigen.
- 40ATEX en explosieveiligheidEen bronvaste gids voor werkgevers over Codex Boek III, Titel 4: preventiehiërarchie, risicoanalyse, zones 0/1/2 en 20/21/22, geschikt materieel, het explosieveiligheidsdocument, coördinatie en herziening.
Van kennis naar geregeld preventiewerk.
Bespreek uw activiteiten, open acties en beschikbare interne tijd. We bepalen welke preventiediensten of Managed HSE-ondersteuning passen, met afgesproken taken en opleveringen. Prijs op aanvraag. Het KMO-portaal is een aanvullende keuze voor dossierbeheer.
- Kennisbank
- Gratis toegankelijk
- Afspraken
- Duidelijke werkafspraken
- Uitvoering
- Praktische uitvoering