Globaal Preventieplan: je vijfjarenplan voor preventie.
Wat een Globaal Preventieplan (GPP) precies is, waarom de Codex het verplicht, welke verplichte hoofdstukken erin horen en hoe het samenhangt met je jaaractieplan en risicoanalyse — voor elke Belgische werkgever met personeel.
Waarom is een GPP verplicht?
Het Globaal Preventieplan is geen administratieve formaliteit, maar de kern van een onderbouwd preventiebeleid.
Elke werkgever met minstens één werknemer moet een dynamisch risicobeheersingssysteem voeren. Het Globaal Preventieplan is daarvan het meerjarenluik: het zet de resultaten van je risicoanalyse om in een concreet, opvolgbaar vijfjarenplan. Zonder GPP blijft preventie ad hoc en is je dossier niet audit-klaar voor een inspectie door Toezicht Welzijn op het Werk.
Het GPP wordt opgesteld na advies van het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) of, bij ontbreken daarvan, de vakbondsafvaardiging of de werknemers zelf. Het is een levend document dat je aanpast bij elke belangrijke wijziging in de onderneming.
De verplichte inhoud van een GPP
De Codex bepaalt welke elementen minimaal in elk Globaal Preventieplan horen.
01
Resultaten risicoanalyse
De globale risicoanalyse op niveau van de organisatie, de werkposten en het individu, met de vastgestelde gevaren en risico's.
02
Preventiemaatregelen
De te nemen en uit te voeren maatregelen, gekozen volgens de preventiehiërarchie (bron → collectief → individueel → instructies).
03
Doelstellingen & prioriteiten
De prioritair na te streven doelstellingen over vijf jaar, met de volgorde waarin de risico's worden aangepakt.
04
Middelen & verantwoordelijken
De personele, materiële en financiële middelen, en wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor de uitvoering.
05
Opdrachten preventiedienst
De opdrachten en het takenpakket van de interne en externe dienst voor preventie en bescherming (EDPBW).
06
Aanpassing & evaluatie
De manier waarop het plan wordt aangepast bij gewijzigde omstandigheden en hoe de uitvoering periodiek wordt geëvalueerd.
GPP versus jaaractieplan
Twee documenten, één systeem: het ene is strategisch, het andere operationeel.
Het Globaal Preventieplan loopt over vijf jaar en zet de grote lijnen uit. Het jaaractieplan (JAP) vertaalt dat elk jaar naar concrete acties: wat wordt dit jaar gedaan, door wie, met welke middelen en tegen wanneer. Het JAP wordt jaarlijks opgemaakt vóór 1 november en eveneens voor advies aan het CPBW voorgelegd.
In de praktijk werkt het zo: de risicoanalyse levert de gevaren, het GPP bepaalt de meerjarenstrategie, en het JAP maakt er elk jaar uitvoerbare stappen van. Lopen die drie niet op elkaar af, dan klopt je preventiedossier niet.
Veelgestelde vragen
Is een Globaal Preventieplan wettelijk verplicht?
Ja. Elke Belgische werkgever met personeel moet een Globaal Preventieplan opstellen. Dat volgt uit de Welzijnswet van 4 augustus 1996 en de Codex Welzijn op het Werk (Boek I, Titel 2), als onderdeel van het verplichte dynamisch risicobeheersingssysteem. Ook kleine ondernemingen ontkomen er niet aan.
Hoe lang loopt een Globaal Preventieplan?
Een Globaal Preventieplan loopt over een periode van vijf jaar. Het wordt jaarlijks geconcretiseerd in een jaaractieplan en aangepast telkens wanneer de omstandigheden in de onderneming wijzigen, bijvoorbeeld bij nieuwe activiteiten, processen of arbeidsmiddelen.
Wat is het verschil tussen een GPP en een jaaractieplan?
Het Globaal Preventieplan is het strategische vijfjarenplan; het jaaractieplan (JAP) is de concrete vertaling per jaar. Het JAP somt op welke maatregelen dat jaar worden uitgevoerd, door wie en tegen wanneer. Beide vloeien voort uit dezelfde risicoanalyse en worden voor advies aan het CPBW voorgelegd.
Wie stelt het Globaal Preventieplan op?
De werkgever is verantwoordelijk en stelt het plan op met de preventieadviseur, na advies van het CPBW. Heb je geen of beperkte interne preventiecapaciteit, dan stelt een externe preventieadviseur het GPP voor je op. PreventX levert gecertificeerde preventieadviseurs Niveau I en II die het plan opstellen conform de Codex.
Wat gebeurt er als ik geen Globaal Preventieplan heb?
Het ontbreken van een Globaal Preventieplan is een inbreuk op de Welzijnswet. Bij een inspectie door Toezicht Welzijn op het Werk kan dit leiden tot opmerkingen, een termijn om in orde te komen of, bij ernstige tekortkomingen, sancties uit het Sociaal Strafwetboek. Bij een arbeidsongeval weegt het ontbreken bovendien zwaar door in de aansprakelijkheid.
Wat kost een Globaal Preventieplan laten opstellen?
De prijs hangt af van de grootte van de onderneming en het aantal risicodomeinen. Voor een KMO laat PreventX het Globaal Preventieplan, inclusief de onderbouwende risicoanalyse en het eerste jaaractieplan, opstellen tegen een vaste prijsafspraak vooraf. Plan een gratis intake voor een offerte op maat.
Officiële referenties
Bronnen en wettelijke referenties
- FOD WASO — Globaal preventieplan en jaaractieplan
Officiële toelichting bij het dynamisch risicobeheersingssysteem, het GPP en het JAP.
- Welzijnswet 4 augustus 1996
Basiskader: verplicht preventiebeleid en risicobeheersing.
- Codex Welzijn op het Werk — Boek I, Titel 2
Algemene beginselen, dynamisch risicobeheersingssysteem, GPP en JAP.
Een Globaal Preventieplan conform de Codex nodig?
Onze gecertificeerde preventieadviseurs stellen je GPP op met een onderbouwde risicoanalyse en een uitvoerbaar jaaractieplan — audit-klaar, met een vaste prijs vooraf.