Arbeidsongeval aangifte: correct, op tijd, bewijsbaar
Elk arbeidsongeval met letsel moet binnen acht dagen worden aangegeven bij uw arbeidsongevallenverzekeraar. Bij een ernstig arbeidsongeval komt daar binnen tien dagen een omstandig verslag aan Toezicht Welzijn op het Werk bovenop. Dit is de volledige procedure.
Wat is een arbeidsongeval volgens de Belgische wet?
Een arbeidsongeval is volgens artikel 7 van de Arbeidsongevallenwet van 10 april 1971 een plotselinge gebeurtenis, overkomen tijdens en door de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, die een letsel veroorzaakt. Drie elementen moeten samen aanwezig zijn: een plotselinge gebeurtenis (een aanwijsbaar feit van korte duur, geen geleidelijke overbelasting), een letsel (lichamelijk of psychisch) en een oorzakelijk verband met de uitvoering van het werk. Ook een ongeval op de arbeidsweg (van en naar het werk) valt hieronder.
Voor de overheidssector geldt een afzonderlijke regeling (Wet van 3 juli 1967). De wettelijke kwalificatie als arbeidsongeval bepaalt of het slachtoffer recht heeft op vergoeding via de arbeidsongevallenverzekering. Een degelijke risicoanalyse verkleint de kans op ongevallen vooraf; gebeurt er toch een ongeval, dan staat of valt het dossier met een tijdige, correcte aangifte. Bij twijfel of een voorval als arbeidsongeval kwalificeert, raadpleegt u uw EDPBW of arbeidsongevallenverzekeraar.
De aangifteprocedure stap voor stap
Van het moment van het ongeval tot de afhandeling van het dossier.
- 01
Eerste hulp en de werknemer in veiligheid brengen
De allereerste prioriteit is medische zorg. Verleen eerste hulp, schakel waar nodig de hulpdiensten in en breng de getroffen werknemer naar een arts of spoeddienst. Pas daarna komt de administratieve afhandeling. Noteer onmiddellijk de feiten: tijdstip, plaats, betrokkenen, getuigen en omstandigheden. Deze gegevens hebt u nodig voor zowel de aangifte als een eventueel intern onderzoek, en het geheugen vervaagt snel.
- 02
Aangifte bij de arbeidsongevallenverzekeraar binnen 8 dagen
De werkgever geeft het arbeidsongeval aan bij zijn arbeidsongevallenverzekeraar binnen acht dagen, te rekenen vanaf de dag die volgt op het ongeval. Voor de privésector gebeurt dit doorgaans elektronisch (onder meer via de portaalsite van de sociale zekerheid). Voeg het eerste medisch attest toe. Deze aangifteplicht is een verplichting van de werkgever, niet van het slachtoffer; toch laat u dit nooit op zijn beloop.
- 03
Onderzoek door de verzekeraar en betaling
De arbeidsongevallenverzekeraar onderzoekt of het voorval als arbeidsongeval wordt erkend en regelt de vergoeding van medische kosten en het loonverlies. Aanvaardt of weigert de verzekeraar het ongeval, dan ontvangt het slachtoffer hierover bericht. Bij weigering of betwisting kan het slachtoffer terecht bij Fedris of de arbeidsrechtbank. De aangifte zelf kan nog gebeuren tot uiterlijk drie jaar na de datum van het ongeval (verjaringstermijn).
- 04
Bij een ernstig arbeidsongeval: omstandig verslag binnen 10 dagen
Gaat het om een ernstig arbeidsongeval, dan komt er een tweede spoor bij. De werkgever bezorgt binnen tien dagen een omstandig verslag aan Toezicht Welzijn op het Werk (FOD WASO). Lukt dat niet tijdig, dan stuurt u binnen die tien dagen een voorlopig verslag. Blijft het verslag uit, dan kan de inspectie een deskundige aanstellen op kosten van de werkgever.
Ernstig arbeidsongeval: de bijkomende verplichtingen
Bij een ernstig arbeidsongeval gelden strengere regels uit de Codex over het welzijn op het werk (Boek I, Titel 6).
Definitie
Wanneer is een ongeval ernstig?
De Codex (Boek I, Titel 6) bepaalt welke ongevallen ernstig zijn: een dodelijk ongeval, of een ongeval met een blijvend of tijdelijk ernstig letsel, of een ongeval gekoppeld aan een afwijkende gebeurtenis of betrokken voorwerp uit de wettelijke lijsten. Raadpleeg uw EDPBW voor de exacte kwalificatie van een concreet geval.
Onmiddellijk
Plaats ongewijzigd laten
Na een ernstig arbeidsongeval moet de plaats van het ongeval in principe ongewijzigd blijven tot de inspectie toelating geeft om ze te wijzigen, behalve om bijkomende ongevallen te vermijden of om slachtoffers te helpen. Zo blijft het bewijsmateriaal voor het onderzoek intact.
Binnen 10 dagen
Omstandig verslag aan TWW
De werkgever bezorgt binnen tien dagen een omstandig verslag aan Toezicht Welzijn op het Werk. Dat verslag beschrijft de feiten, de oorzaken en de preventiemaatregelen om herhaling te voorkomen. De interne of externe preventieadviseur stelt dit verslag op.
Gevolg
Deskundige bij gebrek aan verslag
Ontbreekt het omstandig of voorlopig verslag binnen tien dagen, dan kan de bevoegde inspecteur een deskundige aanstellen om de oorzaken te onderzoeken. De kosten daarvan zijn ten laste van de werkgever. Een tijdig, degelijk verslag voorkomt deze ingreep en sanctie.
Termijnen en betrokken instanties in één oogopslag
De twee aangiftesporen en hun deadlines.
| Verplichting | Termijn | Aan wie | Rechtsgrond |
|---|---|---|---|
| Aangifte arbeidsongeval | Binnen 8 dagen (vanaf dag na ongeval) | Arbeidsongevallenverzekeraar | Arbeidsongevallenwet 10 april 1971 |
| Omstandig verslag ernstig ongeval | Binnen 10 dagen | Toezicht Welzijn op het Werk (FOD WASO) | Codex Welzijn, Boek I, Titel 6 |
| Voorlopig verslag (indien verslag niet haalbaar) | Binnen 10 dagen | Toezicht Welzijn op het Werk | Codex Welzijn, Boek I, Titel 6 |
| Aangifte door slachtoffer zelf | Tot 3 jaar na ongeval (verjaring) | Via Fedris of verzekeraar | Arbeidsongevallenwet 10 april 1971 |
Veelgestelde vragen
Binnen welke termijn moet een arbeidsongeval worden aangegeven?
De werkgever moet het arbeidsongeval aangeven bij zijn arbeidsongevallenverzekeraar binnen acht dagen, te rekenen vanaf de dag die volgt op het ongeval. Bij een ernstig arbeidsongeval komt daarbovenop een omstandig verslag binnen tien dagen aan Toezicht Welzijn op het Werk. De aangifte zelf kan, ten laatste, nog gebeuren tot drie jaar na het ongeval (verjaringstermijn).
Wat is Fedris en wanneer doet u er een beroep op?
Fedris is het Federaal agentschap voor beroepsrisico's. Het houdt onder meer toezicht op de arbeidsongevallenverzekering en treedt op wanneer de werkgever het ongeval niet of te laat aangeeft. In dat geval kan het slachtoffer het arbeidsongeval zelf laten aangeven via Fedris. Fedris behandelt ook bepaalde dossiers en beroepsziekten en bewaakt de rechten van het slachtoffer.
Wat gebeurt er als de werkgever het arbeidsongeval niet aangeeft?
Geeft de werkgever het arbeidsongeval niet of te laat aan, dan kan hij strafrechtelijk worden vervolgd. De rechten van het slachtoffer blijven hoe dan ook behouden: het slachtoffer kan het ongeval zelf laten aangeven bij de arbeidsongevallenverzekeraar, via Fedris of via de vakbond. De verjaringstermijn voor de aangifte bedraagt drie jaar na de datum van het ongeval.
Wanneer is een arbeidsongeval een ernstig arbeidsongeval?
De Codex over het welzijn op het werk (Boek I, Titel 6) bepaalt wanneer een ongeval ernstig is: bij overlijden, bij een blijvend of tijdelijk ernstig letsel, of bij een ongeval gekoppeld aan welbepaalde afwijkende gebeurtenissen of voorwerpen uit de wettelijke lijsten. Bij twijfel over de kwalificatie van een concreet ongeval raadpleegt u uw EDPBW of arbeidsongevallenverzekeraar.
Wie stelt het omstandig verslag op bij een ernstig arbeidsongeval?
Het omstandig verslag wordt opgesteld door de bevoegde preventieadviseur (van de interne of externe dienst voor preventie en bescherming op het werk). Het beschrijft de feiten, de oorzaken en de voorgestelde preventiemaatregelen om herhaling te voorkomen. De werkgever bezorgt het binnen tien dagen aan Toezicht Welzijn op het Werk; lukt dat niet tijdig, dan volstaat een voorlopig verslag binnen diezelfde termijn.
Is PreventX een erkende arbeidsongevallenverzekeraar of EDPBW?
Nee. PreventX is een Belgisch operationeel preventiebureau dat optreedt als externe preventieadviseur en complement naast uw wettelijk verplichte externe dienst (EDPBW). PreventX is geen erkende EDPBW en geen verzekeraar. Wij ondersteunen u operationeel bij de aangifte, het ongevalsonderzoek, de opmaak van het omstandig verslag en de preventiemaatregelen die uit een arbeidsongeval volgen.
Officiële referenties
Bronnen en wettelijke referenties
- Fedris - Verplichtingen van de werkgever bij een arbeidsongeval
Officiële toelichting van het Federaal agentschap voor beroepsrisico's over de aangifteplicht en termijnen.
- FOD WASO - Procedure bij een ernstig ongeval
Procedure en omstandig verslag bij een ernstig arbeidsongeval volgens de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg.
- Codex Welzijn - Boek I, Titel 6: Maatregelen bij arbeidsongeval
De wettelijke basis voor het ernstig arbeidsongeval en het omstandig verslag in de Codex over het welzijn op het werk.
Een arbeidsongeval correct afhandelen, van aangifte tot preventie
PreventX begeleidt u operationeel bij de aangifte, het ongevalsonderzoek en het omstandig verslag, als externe preventieadviseur naast uw EDPBW.