Brandpreventie op het werk: van risicoanalyse tot evacuatieoefening

De werkgever voert een risicoanalyse uit die specifiek de brandrisico's in kaart brengt. Daarbij weegt hij onder meer de kans op gelijktijdige aanwezigheid van brandstof, een ontstekingsbron en een oxidatiemiddel, plus de gebruikte arbeidsmiddelen, stoffen, processen en hun mogelijke interacties. De analyse bepaalt welke preventie- en beschermingsmaatregelen nodig zijn en wordt herzien telkens als de omstandigheden wijzigen. Zij is het fundament waarop alle andere maatregelen worden gebouwd.

Op basis van de analyse neemt de werkgever maatregelen om het ontstaan en de verspreiding van brand te beperken: beheersing van ontvlambare en brandbare stoffen, veilige opslag, controle van ontstekingsbronnen, en zorgen dat de stabiliteit van dragende elementen en de compartimentering brand en rook voldoende tegenhouden. De maatregelen volgen de preventiehiërarchie: eerst risico's vermijden aan de bron, dan collectief beschermen, en pas daarna individuele maatregelen.

Er moeten voldoende, vrije en goed gesignaleerde evacuatiewegen en (nood)uitgangen zijn die naar een veilige plaats leiden. De werkgever stelt evacuatieprocedures op, voorziet een veiligheids- en noodverlichting en duidt verzamelplaatsen aan. Werknemers moeten de procedures kennen. De maatregelen worden afgestemd op het aantal aanwezigen, de aard van de activiteit en de risicoanalyse, zodat iedereen bij brand snel en veilig kan vluchten.

De arbeidsplaats wordt uitgerust met geschikte brandbestrijdingsmiddelen, afgestemd op de aard en de omvang van het brandrisico, zoals blustoestellen, muurhaspels of automatische blusinstallaties waar nodig. Deze middelen moeten goed bereikbaar, duidelijk aangeduid en periodiek gecontroleerd en onderhouden zijn. De keuze van de blusmiddelen volgt rechtstreeks uit de brandrisicoanalyse en uit de aanwezige brandklassen en stoffen.

De werkgever richt een interne brandbestrijdingsdienst op met voldoende, opgeleide werknemers die bij brand de eerste interventie verzorgen, de evacuatie begeleiden en de externe hulpdiensten ondersteunen. De omvang en samenstelling van de dienst worden bepaald door de risicoanalyse. De leden krijgen de nodige opleiding en uitrusting. Deze dienst maakt deel uit van het intern noodplan en wordt vermeld in het brandpreventiedossier.

Alle elementen worden gebundeld in een brandpreventiedossier dat actueel en raadpleegbaar moet zijn. Het bevat onder meer de risicoanalyse, de genomen preventiemaatregelen, de evacuatieprocedures en -plannen, de samenstelling van de brandbestrijdingsdienst, het intern noodplan en de gegevens over controle en onderhoud van de beschermingsmiddelen. Dit dossier toont aan dat het brandpreventiebeleid coherent is en houdt de aantoonbaarheid bij een inspectie van het Toezicht op het Welzijn op het Werk op orde.