LMRA (Last Minute Risico Analyse): de laatste check voor je begint.
Wat een LMRA precies is, hoe ze verschilt van een TRA en de globale risicoanalyse, wanneer je ze uitvoert (vlak voor de taak), het stappenplan met het STOP-principe, wie ze doet en hoe je ze als bewijs op de werf registreert.
LMRA, TRA of risicoanalyse — wat is het verschil?
De drie horen samen, maar werken op een ander moment en niveau. De risicoanalyse brengt de gevaren van de hele organisatie en elke werkpost systematisch in kaart en wordt periodiek herzien; ze is de basis van het Globaal Preventieplan. De TRA (Taak-Risico-Analyse) zoomt in op één specifieke, vaak risicovolle taak en wordt vooraf, aan de bureau- of werfvoorbereiding, opgesteld. De LMRA is de allerlaatste stap: de uitvoerder toetst op de werkplek zelf, seconden vóór de start, of de werkelijkheid nog overeenkomt met wat gepland was.
Lees eerst onze pijler over de TRA (Taak-Risico-Analyse) en de bredere risicoanalyse om te zien hoe de LMRA daar het sluitstuk van vormt. Wie het hele verschil tussen geplande en spontane risico's wil borgen, heeft de drie naast elkaar nodig.
De drie naast elkaar
Wanneer, door wie en op welk niveau elke analyse plaatsvindt.
| Aspect | Risicoanalyse | TRA | LMRA |
|---|---|---|---|
| Niveau | Organisatie en werkpost | Eén specifieke taak | De taak hier en nu |
| Wanneer | Periodiek, vooraf | Bij voorbereiding van de taak | Vlak vóór de start, op de werkplek |
| Door wie | Werkgever met preventieadviseur | Voorbereider / leidinggevende + uitvoerders | De uitvoerder zelf |
| Duur | Dagen tot weken | Uren | 1 tot 2 minuten |
| Vangt op | Structurele, gekende gevaren | Taakgebonden risico's | Actuele, gewijzigde omstandigheden |
Het LMRA-stappenplan met het STOP-principe
Een goede LMRA duurt één tot twee minuten en eindigt altijd met een bewuste go of no-go.
- 01
Sta stil en kijk rond
Onderbreek de automatische piloot. Neem voor je begint bewust de werkplek op: de omgeving, de ondergrond, het weer, de aanwezige materialen en het werk dat anderen vlakbij uitvoeren. Veel werfongevallen ontstaan net omdat de situatie wijzigde tussen de voorbereiding en het effectieve startmoment — een geleverde stelling, een geopende sleuf, een gestart kraanmanoeuvre naast je.
- 02
Overloop de vaste LMRA-vragen
Stel jezelf telkens dezelfde kernvragen. Begrijp ik de taak en de werkvergunning? Welke gevaren zie ik nu (vallen, beknelling, elektriciteit, gassen, omgevingswerk)? Klopt mijn materieel en is het in orde? Heb ik de juiste PBM aan en gebruik ik ze? Is mijn werkomgeving veilig en afgebakend? Deze vaste lijst maakt dat niemand op routine een gevaar overslaat.
- 03
Beslis: doorgaan of STOP
Pas hier het STOP-principe toe. Is alles in orde, dan ga je bewust van start. Twijfel je, ontbreekt een maatregel of klopt de situatie niet met de TRA? Dan STOP je het werk — letterlijk. Elke werknemer heeft het recht en de plicht om te stoppen bij onveilig werk. Geen enkele planning of deadline weegt op tegen dat recht.
- 04
Los op of escaleer
Kan je het probleem zelf veilig wegwerken (PBM halen, zone afbakenen, defect materieel vervangen), doe dat en herhaal dan kort de check. Lukt dat niet, escaleer naar je leidinggevende, de werfleiding of de interne preventiedienst. Het werk hervat pas wanneer de gevaarssituatie aantoonbaar onder controle is.
- 05
Registreer de uitkomst
Leg de LMRA kort vast: wie, welke taak, datum, en de go of no-go met de eventuele genomen maatregel. Op een papieren kaart, in een app of in je werfdossier. Die registratie is je bewijs richting de hiërarchische lijn, de preventieadviseur en bij een eventuele inspectie of na een incident.
Wie voert de LMRA uit?
Uitvoerder
De werknemer zelf
De LMRA is bewust géén papierwerk voor een specialist. Net de persoon die de taak uitvoert, doet ze — want hij staat op de plek waar het gevaar zich op dat moment voordoet. Dat maakt de check direct en relevant.
Lijn
Leidinggevende / werfleiding
De hiërarchische lijn maakt de LMRA mogelijk: ze geeft instructie en opleiding, voorziet tijd en steunt elke STOP. Een uitvoerder die durft te stoppen zonder repercussie, is het bewijs van een gezonde veiligheidscultuur.
Preventie
Preventieadviseur / EDPBW
De preventieadviseur ontwerpt de LMRA-aanpak, traint de teams en koppelt de uitkomsten terug naar de risicoanalyse. In België blijft de erkende EDPBW de wettelijke partner; PreventX werkt daar operationeel naast als externe preventieadviseur.
Veelgestelde vragen
Is een LMRA wettelijk verplicht in België?
Er is geen apart KB dat het woord 'LMRA' voorschrijft. Wel verplicht de Welzijnswet (4 augustus 1996) en de Codex Welzijn op het Werk een dynamisch risicobeheersingssysteem waarin risico's continu beheerst worden. De LMRA is dé praktische invulling daarvan op het uitvoeringsmoment. In de VCA-context en bij veel opdrachtgevers is ze daarom de facto verplicht. Raadpleeg bij twijfel uw EDPBW.
Wat is het verschil tussen een LMRA en een TRA?
Een TRA (Taak-Risico-Analyse) wordt vooraf, bij de voorbereiding, opgesteld voor één specifieke taak en bepaalt de geplande beheersmaatregelen. De LMRA gebeurt pas op de werkplek zelf, seconden vóór de start, en toetst of de actuele situatie nog klopt met die planning. De TRA is denkwerk vooraf; de LMRA is de laatste realiteitscheck door de uitvoerder.
Wanneer voer je een LMRA uit?
Telkens vlak vóór je aan een taak begint, en opnieuw na elke onderbreking of wijziging in de werkomstandigheden: na de pauze, na een ploegwissel, bij ander weer, wanneer er naast je gewerkt wordt of wanneer materieel of omgeving veranderd zijn. De LMRA is geen eenmalig moment per dag maar een reflex bij elke nieuwe of gewijzigde situatie.
Wat is het STOP-principe bij een LMRA?
Het STOP-principe betekent dat elke werknemer het werk mag en moet stilleggen zodra hij twijfelt over de veiligheid. De LMRA eindigt altijd met een bewuste go of no-go: bij een ontbrekende maatregel, een onverwacht gevaar of een situatie die niet klopt met de TRA, gaat het werk niet door tot het probleem is opgelost. Geen deadline weegt op tegen dat recht.
Wie mag een LMRA uitvoeren?
De LMRA wordt uitgevoerd door de werknemer die de taak zelf doet, niet door een specialist op kantoor. Hij staat immers op de plek waar het gevaar zich voordoet. De leidinggevende voorziet opleiding, tijd en ruggensteun voor elke STOP, en de preventieadviseur ontwerpt de aanpak en koppelt terug naar de globale risicoanalyse en het preventieplan.
Hoe registreer je een LMRA als bewijs op de werf?
Leg per LMRA kort vast: wie, welke taak, datum, en de go of no-go met de genomen maatregel. Dat kan op een papieren LMRA-kaart, in een mobiele app of in het werfdossier. Die registratie vormt het bewijs richting de hiërarchische lijn, de preventieadviseur en, bij een arbeidsongeval of inspectie van FOD WASO, het bewijs dat het risico op het moment zelf werd beoordeeld.
Officiële referenties
Bronnen en wettelijke referenties
- Welzijnswet van 4 augustus 1996 (FOD Werkgelegenheid)
De basiswet die de risicoanalyse en het dynamisch risicobeheersingssysteem oplegt waarin de LMRA past.
- Codex over het welzijn op het werk (codex.fgov.be)
De geconsolideerde Codex met de uitvoeringsbepalingen over risicoanalyse en preventie.
- Risicoanalyse — BeSWIC, het Belgische kenniscentrum welzijn op het werk
BeSWIC-dossier over risicobeheersing en de plaats van risicoanalyse in het preventiebeleid.
LMRA en TRA structureel verankeren op je werven?
PreventX helpt je de LMRA operationeel maken naast je erkende EDPBW: van kaarten en opleiding tot de koppeling met je risicoanalyse en werfdossier. Vaste prijsafspraak vooraf.