Hijstoestellen, heftrucks, ladders, drukrecipiënten en elektrische installaties moeten in België periodiek gekeurd worden. Dit is wie keurt, hoe vaak, en wat de Codex van de werkgever eist.
Een arbeidsmiddel is elke machine, elk toestel, elk gereedschap en elke installatie die op het werk wordt gebruikt. De Codex over het Welzijn op het Werk legt in Boek IV vast dat arbeidsmiddelen die onderhevig zijn aan invloeden waarbij verslechtering (slijtage, vermoeiing, corrosie) kan optreden, verplicht onderworpen moeten worden aan periodieke controles, en aan bijzondere controles na uitzonderlijke gebeurtenissen zoals een aanrijding, een storm of een ingrijpende herstelling.
De keuring vertrekt niet uit het niets: ze hoort gestuurd te worden door een risicoanalyse die per toestel bepaalt welke risico's er spelen en hoe streng en hoe vaak er gekeurd moet worden. Voor de operationele opvolging kan je terecht bij onze on-site HSE-support, die de werkgever en de IDPBW ondersteunt. De keuring zelf van risicovolle toestellen blijft voorbehouden aan een erkende EDTC; een preventiepartners wordt betrokken voor preventieopdrachten die de interne dienst niet zelf kan uitvoeren.
Een niet-limitatief overzicht van veelvoorkomende arbeidsmiddelen, wie keurt en de gangbare frequentie. De exacte periodiciteit hangt af van het toestel, de risicoanalyse en de toepasselijke regelgeving (ARAB/AREI/Codex).
| Arbeidsmiddel | Wie keurt | Gangbare frequentie |
|---|---|---|
| Hijstoestellen (kranen, takels, hijsliften) | EDTC | Driemaandelijks tot jaarlijks, afhankelijk van het toestel |
| Hijs- en hefgereedschap (kettingen, kabels, haken, stroppen) | EDTC | Driemaandelijks |
| Heftrucks en hoogwerkers | EDTC | Jaarlijks (plus indienststellingskeuring) |
| Drukrecipiënten (compressoren, drukvaten, autoclaven) | EDTC | Periodiek volgens type en druk-volume |
| Elektrische installaties (laagspanning) | EDTC / erkend organisme | Vijfjaarlijks (AREI), strenger op werven en in risico-omgevingen |
| Draagbare ladders en steigers | Bevoegd persoon | Periodiek, frequentie te bepalen door werkgever |
Maak een volledige lijst van alle machines, toestellen, gereedschappen en installaties op je werkvloer. Noteer per item het type, de plaats, het bouwjaar en of het al een indienststellingskeuring kreeg. Zonder inventaris kan je niet aantonen dat je niets over het hoofd zag, en die volledigheid is precies wat een toezichthoudende ambtenaar bij een controle nagaat.
Koppel elk arbeidsmiddel aan de juiste regelgeving en frequentie. Risicovolle toestellen zoals hijstoestellen, drukrecipiënten en elektrische installaties vereisen een erkende EDTC. Voor toestellen die enkel onder artikel IV.2-14 vallen, bepaalt de werkgever zelf de periodiciteit op basis van de risicoanalyse en de aanwijzingen van de fabrikant in de gebruiksaanwijzing.
Sluit een contract met een erkende EDTC voor de wettelijk gereglementeerde toestellen en wijs intern een bevoegd persoon aan voor de overige controles. Plan de keuringen vooruit zodat geen enkel toestel met een vervallen attest in gebruik blijft. Voer ook een bijzondere controle uit na elke uitzonderlijke gebeurtenis die de veiligheid van het toestel kan hebben aangetast.
Houd elk keuringsverslag en -attest ter beschikking van de toezichthoudende ambtenaren, samen met het indienststellingsverslag en de gevolgde acties op vastgestelde tekortkomingen. Een rood of voorwaardelijk attest vraagt onmiddellijke opvolging: het toestel uit dienst nemen of herstellen vóór hergebruik. Een actueel keuringsregister maakt het verschil tussen aantoonbare compliance en een proces-verbaal.
Wettelijk verplicht
Een Externe Dienst voor Technische Controles is een door de FOD WASO erkend organisme dat de wettelijk gereglementeerde keuringen uitvoert en het keuringsattest aflevert. Voor hijstoestellen, drukrecipiënten en elektrische installaties is een EDTC onvervangbaar.
Preventieadvies
De IDPBW borgt dat keuringen in het preventiebeleid zitten. Kan de interne dienst een vereiste preventieopdracht niet zelf uitvoeren, dan doet de werkgever daarvoor aanvullend een beroep op een gespecialiseerde preventiepartners. Geen van beide vervangt de EDTC-keuring.
Operationeel complement
PreventX ondersteunt de werkgever en de IDPBW bij de planning, opvolging van attesten en afhandeling van tekortkomingen. Wij helpen het keuringsregister actueel te houden zodat compliance aantoonbaar blijft.
Arbeidsmiddelen die onderhevig zijn aan slijtage of verslechtering moeten volgens artikel IV.2-14 van de Codex periodiek gecontroleerd worden. Voor hijstoestellen, hijsgereedschap, heftrucks, hoogwerkers, drukrecipiënten en elektrische installaties is een keuring door een erkende EDTC verplicht. Voor andere toestellen, zoals ladders, bepaalt de werkgever zelf de frequentie op basis van de risicoanalyse.
Een EDTC (Externe Dienst voor Technische Controles) is een door de FOD WASO erkend organisme dat wettelijk gereglementeerde keuringen uitvoert en het keuringsattest aflevert. Een EDTC is verplicht voor risicovolle toestellen zoals hijstoestellen, drukrecipiënten en elektrische installaties. Een bevoegd persoon binnen het bedrijf volstaat enkel voor toestellen die niet door specifieke regelgeving aan een EDTC worden toegewezen.
Hijs- en hefgereedschap zoals kettingen, kabels, haken en stroppen wordt doorgaans driemaandelijks door een EDTC gekeurd. Hijstoestellen zelf worden, afhankelijk van het type en gebruik, driemaandelijks tot jaarlijks gecontroleerd, naast de verplichte indienststellingskeuring. De exacte frequentie volgt uit de toepasselijke regelgeving en je risicoanalyse; raadpleeg bij twijfel je EDTC of preventiepartners.
Een keuringsattest vermeldt het gekeurde toestel, de datum, de uitgevoerde controles, de eventuele tekortkomingen en het oordeel (in orde, voorwaardelijk of afgekeurd). De werkgever moet elk keuringsverslag en -attest ter beschikking houden van de toezichthoudende ambtenaren, samen met het indienststellingsverslag. Een actueel keuringsregister is je bewijs van compliance bij een inspectie.
De werkgever draagt de eindverantwoordelijkheid. De Welzijnswet van 4 augustus 1996 en Boek IV van de Codex leggen de plicht bij de werkgever om arbeidsmiddelen veilig en gekeurd te houden. Een ongeval met een niet- of onvoldoende gekeurd toestel kan leiden tot een proces-verbaal en strafrechtelijke aansprakelijkheid, los van de tussenkomst van de EDTC of preventiepartners.
Nee. PreventX is geen erkende EDTC of preventiepartners. PreventX ondersteunt de werkgever en de IDPBW bij de operationele kant van het keuringsbeleid: keuringen plannen, attesten beheren en tekortkomingen opvolgen. De wettelijke keuring zelf gebeurt door een erkende EDTC; voor preventieopdrachten die de IDPBW niet zelf kan uitvoeren, doet de werkgever een beroep op een gespecialiseerde preventiepartners.
Controleer bij een concrete beslissing steeds de actuele geconsolideerde tekst. De onderstaande overheidsbronnen zijn het vertrekpunt van dit dossier.
Toelichting bij Boek IV van de Codex, de verplichte periodieke en bijzondere controles en het ter beschikking houden van documenten en attesten.
Verplichtingen voor hijstoestellen en hijsgereedschap, de keuring door een EDTC en de relevante ARAB-artikelen.
Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk met praktische informatie over de keuring en het veilig gebruik van arbeidsmiddelen.
Wij brengen je arbeidsmiddelen in kaart, plannen de EDTC-keuringen en houden je attesten actueel voor je dagelijkse preventiewerking.