EHBO organisatie werk: verplichtingen en praktijk 2026

Elke Belgische werkgever moet een EHBO organisatie werk hebben — zonder discussie. Toch zie ik als preventieadviseur regelmatig dat bedrijven dit pas regelen na een incident of vlak voor een inspectie. Ondertussen is de EHBO-organisatie een essentieel onderdeel van je preventiebeleid: het kan levens redden en is strikt geregeld in de Codex over het welzijn op het werk. Dit artikel geeft je een volledige praktijkgids voor België: van de wettelijke minimumvereisten tot een concrete stappenplan, inclusief het aantal verplichte eerstehulpverleners, de locatie van EHBO-posten en de jaarlijkse bijscholingen. Je leert exact wat je moet doen om conform te zijn met het KB van 15 december 2010, met concrete voorbeelden en een herbruikbare checklist.

TL;DR

• De EHBO organisatie werk is verplicht voor elke werkgever volgens KB 15/12/2010 en Codex Boek I Titel 5
• Minimaal 1 eerstehulpverlener per 20 werknemers in niet-risicobedrijven, 1 per 15 in Groep A-bedrijven (bouw, industrie)
• Eerstehulpverleners moeten een erkende opleiding van minimum 18 uur volgen met jaarlijkse herhaling van 4 uur
• Start vandaag: tel je huidige personeelsaantal, bereken het verplichte aantal hulpverleners en plan de eerstvolgende opleiding

Wat is EHBO organisatie werk? — definitie en wettelijk kader

EHBO organisatie werk is de wettelijk verplichte organisatie van eerste hulp en dringende verzorging op elke arbeidsplaats in België, waarbij de werkgever ervoor zorgt dat opgeleide eerstehulpverleners permanent aanwezig zijn, EHBO-materiaal beschikbaar is en adequate procedures bestaan om slachtoffers te verzorgen en professionele hulp in te schakelen.

De EHBO organisatie werk is geregeld door het KB van 15 december 2010 betreffende eerste hulp en verankerd in Codex over het welzijn op het werk, Boek I Titel 5. Het KB vervangt de oude regeling uit 1997 en verduidelijkt exact hoeveel opgeleide hulpverleners je moet hebben, welke materiaal verplicht is en hoe vaak bijscholingen moeten gebeuren.

Voor Belgische werkgevers betekent dit concreet: ongeacht je sector moet je kunnen aantonen dat je tijdens alle werkuren voldoende opgeleide personen hebt die kunnen ingrijpen bij ongevallen of onwel worden. In de bouw zie ik vaak mobiele werven waar dit extra uitdaging geeft — de hulpverlener moet mee verplaatsen met de ploeg. In logistiek zijn er vaak ploegensystemen waarbij je per shift een hulpverlener nodig hebt. In facilitybedrijven met verspreide locaties (bijvoorbeeld schoonmaakbedrijven die op verschillende klantensites werken) moet elke site afgedekt zijn. In de industrie, zeker bij bedrijven met verhoogd risico zoals chemie of metaalbewerking, gelden strengere normen: minimaal 1 hulpverlener per 15 werknemers in plaats van per 20.

EHBO organisatie werk — Stap-voor-stap aanpak

Stap 1: Bepaal het vereiste aantal eerstehulpverleners

Tel het totaal aantal personen dat op dezelfde arbeidsplaats kan aanwezig zijn, inclusief uitzendkrachten, stagiairs en onderaannemers. Voor bedrijven in groep A (bouw, industrie, havens, luchthavens, landbouw — zie bijlage I van het KB 15/12/2010) geldt: minimaal 1 eerstehulpverlener per 15 aanwezigen. Voor andere sectoren (kantoren, horeca, retail, zorg) minimaal 1 per 20 aanwezigen. Bij ploegensystemen tel je de grootste ploeg. Werkgevers met meerdere gebouwen op verschillende straten tellen elk gebouw afzonderlijk. Dit aantal registreer je in het Globaal Preventieplan (artikel I.5-6 Codex) en je meldt dit aan je externe dienst voor preventie en bescherming op het werk (preventiepartners). In mijn praktijk zie ik regelmatig bedrijven die uitbreiden van 18 naar 25 mensen en niet doorhebben dat ze plots twee hulpverleners nodig hebben in plaats van één.

Stap 2: Selecteer en opleid de hulpverleners

Kies werknemers die regelmatig aanwezig zijn (geen personeel dat vaak buitendienst heeft), die stressbestendig zijn en bereid zijn om deze rol te vervullen. De opleiding moet minimum 18 uur duren en gegeven worden door een erkende opleidingsinstelling (bijvoorbeeld Rode Kruis Vlaanderen, Belgische Rode Kruis, erkende opleidingsinstituten zoals Prebes of VCA-academies). De opleiding behandelt: basislevensreddende handelingen, reanimatie (CPR), gebruik van een automatische externe defibrillator (AED), behandeling van wonden en bloedingen, brandwonden, botbreuken en verstikking. Na de initiële opleiding is een jaarlijkse opfrissing van minimum 4 uur verplicht (artikel 6 KB 15/12/2010). Werknemers die de functie van eerstehulpverlener weigeren, kunnen niet gesanctioneerd worden — dit is altijd een vrijwillige opdracht bovenop hun normale taken. Registreer de namen, opleidingsdatum en geldigheidsduur in het EHBO-register van je onderneming.

Stap 3: Richt EHBO-posten en verbandtrommels in

Elke arbeidsplaats moet beschikken over één of meer EHBO-posten, afhankelijk van de grootte en de risico's. Artikel 9 van het KB 15/12/2010 bepaalt de inhoud: steriele kompressen, verbandgaas, pleisters, hechtpleisters, driehoekige doeken, handschoenen, schaar, veiligheidsspelden, een spoelfles (steriel water of fysiologisch zout), vuilniszak en een eerste-hulpgids. Bij verhoogde risico's zoals chemische of thermische risico's komen specifieke spoelmiddelen en oogdouches bij. De EHBO-post moet op een goed toegankelijke plaats staan, aangegeven met het witte kruis op groene achtergrond (ISO-pictogram) en binnen maximum 2 minuten bereikbaar zijn vanuit elke werkplek. Voor mobiele werven (bouw, wegenbouw) gebruik je een draagbare verbandtrommel die minstens dezelfde basisinhoud bevat. Controleer maandelijks of de materialen volledig, niet-vervallen en onbeschadigd zijn — ik zie vaak dat kompressen jarenlang ongebruikt blijven liggen tot ze verweerd zijn.

Stap 4: Stel noodprocedures en communicatie op

De eerstehulpverlener moet weten hoe hij of zij professionele hulp inschakelt: het alarmnummer 112, maar ook het interne alarmnummer als je bedrijf een receptie of veiligheidscel heeft. Maak een eenvoudig schema met de beslisboom: bij bewusteloosheid, bij bloeding, bij brandwonden. Hang dit bij elke EHBO-post. Zorg dat bij elke oproep van 112 de volgende gegevens klaarliggen: exacte adres inclusief toegangspoort (bij grote industrieterreinen), aard van het letsel, aantal slachtoffers en eventuele gevaren (brandgevaar, aanwezigheid gevaarlijke stoffen). Communiceer in je onthaalbrochure en bij het jaarlijks veiligheidsoverleg wie de aangewezen hulpverleners zijn. In mijn praktijk zie ik bedrijven die dit visueel doen met foto's en namen bij de ingang en in de kantine — dat voorkomt verwarring tijdens een incident.

Stap 5: Integreer in Globaal Preventieplan en evalueer jaarlijks

De EHBO organisatie werk is een verplicht onderdeel van je Globaal Preventieplan (GPP) en je jaarlijks Actieplan (artikel I.2-7 en I.2-8 Codex). Beschrijf in het GPP: aantal aangewezen hulpverleners, locatie EHBO-posten, opleidingsplanning (initieel en herhaling), procedure voor aanvullen materiaal en de procedure bij een arbeidsongeval. Evalueer jaarlijks of het aantal hulpverleners nog klopt (bijvoorbeeld na groei of reorganisatie), of de procedures nog actueel zijn en of de materiaalvoorraad toereikend is. Als er daadwerkelijk EHBO is verleend, analyseer je het incident: was de hulpverlener voldoende getraind, was het materiaal aanwezig, hoe snel kwam de professionele hulp? Rapporteer dit in het jaarlijks preventieverslag en bespreek het in het CPBW (Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk) of, bij afwezigheid, met de vakbondsafvaardiging of tijdens het werkoverleg.

Praktische checklist — wat moet erin?

• Aantal eerstehulpverleners berekend op basis van actueel personeelsbestand en sectorclassificatie (Groep A of andere)
• Alle hulpverleners beschikken over geldig certificaat van erkende opleiding (18 uur initieel)
• Jaarlijkse herhaling van 4 uur gepland en geregistreerd voor elke hulpverlener
• EHBO-post aanwezig op elke arbeidsplaats, gemarkeerd met ISO-pictogram groen kruis
• Verbandtrommel bevat alle wettelijk verplichte materialen volgens artikel 9 KB 15/12/2010 (kompressen, gaas, pleisters, handschoenen, schaar, spoelfles, eerste-hulpgids)
• Maandelijkse controle van houdbaarheid en volledigheid EHBO-materiaal vastgelegd in checklist
• Procedure opgesteld voor oproepen 112 en intern alarm, met exacte adresgegevens en toegangsinstructies voor hulpdiensten
• Naam en foto van eerstehulpverleners bekend bij al het personeel (via onthaal, intranet, aanplakking)
• EHBO organisatie werk opgenomen in Globaal Preventieplan met verwijzing naar KB 15/12/2010 en Codex Boek I Titel 5
• Bij verhoogd risico: AED aanwezig en hulpverleners getraind in gebruik (aanbevolen, niet verplicht maar vaak opgelegd door sectorakkoorden)
• Registratie van alle EHBO-interventies met datum, aard letsel, verleende hulp en eventuele doorverwijzing
• Jaarlijkse evaluatie in CPBW of werkoverleg, met bijsturing indien nodig (groei, reorganisatie, incident-analyse)

Veelgemaakte fouten in de praktijk

1. Vergeten uitzendkrachten en onderaannemers mee te tellen — Het KB spreekt over alle "aanwezige personen op de arbeidsplaats", ongeacht het contracttype. Een logistiek bedrijf met 12 eigen werknemers en gemiddeld 10 uitzendkrachten heeft 22 aanwezigen, dus minimaal 2 eerstehulpverleners nodig. Fouten bij het berekenen van het aantal hulpverleners leiden tot onderbezetting en dat wordt bij inspectie direct beboet. Tel altijd het maximale aantal gelijktijdig aanwezigen, inclusief bezoekers indien ze structureel aanwezig zijn (bijvoorbeeld in een opleidingscentrum).

2. EHBO-post die onbereikbaar is of niet gesignaleerd — Ik zie regelmatig dat de verbandtrommel in een afgesloten bureel staat waarvan alleen de HR-manager een sleutel heeft. Dat is in strijd met de toegankelijkheidseis. De EHBO-post moet altijd vrij toegankelijk zijn, ook buiten kantooruren als er nog ploegen werken, en aangegeven met het genormaliseerde groene kruis. In een productiehal van 80 bij 40 meter moet je meerdere posten voorzien zodat de 2-minuten-loopafstand gerespecteerd wordt.

3. Geen jaarlijkse herhaling of verlopen certificaten — Veel bedrijven laten de initiële opleiding van 18 uur volgen, maar vergeten de jaarlijkse opfrissing van 4 uur. Het certificaat is dan formeel niet meer geldig en de werkgever voldoet niet aan de wetgeving. Bovendien verliezen hulpverleners zonder regelmatige herhaling hun routine — CPR-technieken bijvoorbeeld evolueren en zonder training maak je fouten. Plan de herhaling structureel in je jaarkalender, bij voorkeur gekoppeld aan de jaarlijkse preventieplanning die je sowieso moet indienen bij je preventiepartners.

4. Geen procedure voor snelle toegang hulpdiensten bij complexe sites — Op een industrieterrein met vier toegangspoorten, waarvan er twee 's avonds gesloten zijn, moet je de ambulance exact kunnen vertellen welke poort open is en wat het traject is naar het incident. Bij afwezigheid van die informatie rijdt de ambulance verloren, en elke minuut telt. Zorg voor een permanente lijst bij de receptie en bij elke EHBO-post, met het GSM-nummer van de veiligheidsverantwoordelijke die de ambulance kan begeleiden. In mijn adviesopdrachten schrijf ik altijd een locatiekaart voor op A4-formaat, gelamineerd bij elke EHBO-post, met alle toegangswegen en verzamelplaatsen.

Voorbeeld uit de praktijk

Een productiebedrijf in de voedingsindustrie in de regio Waasland met 48 voltijds-equivalenten (FTE) verdeeld over 2 ploegen (dagploeg 30 personen, late ploeg 18 personen) startte in september 2025 met de formalisering van hun EHBO organisatie werk na een waarschuwing van hun preventiepartners. Het bedrijf behoort tot Groep A (industriële voedselverwerking), dus de norm is minimaal 1 eerstehulpverlener per 15 werknemers. Voor de dagploeg (30 aanwezigen) zijn dus minimaal 2 hulpverleners vereist, voor de late ploeg (18 aanwezigen) minimaal 2. In totaal werden 4 medewerkers geselecteerd: twee productieleiders en twee kwaliteitscontroleurs, omdat zij tijdens alle uren aanwezig zijn en geen buitendienst draaien.

De opleiding vond plaats in oktober 2025 via het Rode Kruis Vlaanderen (erkende opleiding 18 uur gespreid over 3 dagen, kostprijs 350 euro per persoon exclusief BTW). Na de opleiding werden twee EHBO-posten ingericht: één in de productiehal nabij de kantine, één in het magazijn. Elke post bevat de volledige reglementaire inhoud aangevuld met een oogspoelfles (vanwege risico op spatten reinigingsproducten). De EHBO-posten werden gemarkeerd met het ISO-pictogram en de namen en foto's van de vier hulpverleners hangen bij elke post en in de onthaalzone.

De noodprocedure vermeldt het exacte adres met toegangspoort (Industrieweg 12, poort B — altijd open, poort A enkel tijdens kantooruren), het GSM-nummer van de shift supervisor en de instructie om bij ernstig letsel eerst 112 te bellen en daarna de preventieadviseur te verwittigen. In het Globaal Preventieplan van november 2025 werd de volledige EHBO-organisatie beschreven, inclusief planning voor de jaarlijkse 4-uur opfrissing (voorzien oktober 2026). Het resultaat: volledige conformiteit met KB 15/12/2010, snellere reactietijd bij kleine incidenten (twee keer toegepast bij snijwonde en verstuiking in de eerste drie maanden) en positieve feedback tijdens de jaarlijkse inspectie van de arbeidsinspectie in januari 2026.

Element	Detail
Bedrijfstype	Voedingsproductie, Groep A, regio Waasland
Personeelssterkte	48 FTE, 2 ploegen (dag 30, laat 18)
Vereist aantal hulpverleners	Minimaal 2 per ploeg = 4 totaal
Opleidingspartner	Rode Kruis Vlaanderen, erkend
Opleidingsduur	18 uur (oktober 2025), opfrissing 4 uur gepland oktober 2026
Investering	1400 euro (4 × 350 euro opleiding) + 600 euro (2 EHBO-posten volledig uitgerust)
Resultaat	Conformiteit KB 15/12/2010, positieve inspectie januari 2026

Wanneer schakel je een externe preventieadviseur in?

Schakel een externe preventieadviseur in vanaf het moment dat je EHBO organisatie werk moet integreren in je bredere preventiebeleid en je geen interne preventieadviseur hebt. Concrete triggers: je bent een KMO met minder dan 50 werknemers en hebt geen voltijdse interne preventiedeskundige, je bent verplicht aangesloten bij een gespecialiseerde preventiepartners (bij afwezigheid van intern preventieadviseur niveau I), je groeit boven de 20 werknemers en moet je eerste Globaal Preventieplan opstellen, je komt uit een risicovolle sector (bouw, industrie, transport) en wil zekerheid dat alle wettelijke verplichtingen rond eerste hulp correct zijn ingevuld, of je krijgt een inspectie of audit (VCA, ISO 45001) en wil vooraf een compliance-check. Een preventieadviseur helpt je niet alleen met de EHBO-organisatie, maar plaatst dit in het grotere plaatje: risicoanalyse, werkpostfiches, jaarlijks actieplan en rapportage aan het CPBW. Voor operationele ondersteuning bij het concrete opzetten van EHBO-procedures, selecteren van hulpverleners of het schrijven van noodscenario's kan je terecht bij een operationeel preventiebureau zoals PreventX — meer informatie vind je op de pagina preventiepartners-ondersteuning.

Bronnen en verdere lectuur

• Koninklijk Besluit van 15 december 2010 betreffende eerste hulp — FOD WASO
• Codex over het welzijn op het werk, Boek I Titel 5 — Belgische overheid
• Rode Kruis Vlaanderen — Erkende EHBO-opleidingen voor bedrijven

FAQ

Wat is EHBO organisatie werk?

EHBO organisatie werk is de wettelijk verplichte regeling waarbij elke Belgische werkgever ervoor zorgt dat opgeleide eerstehulpverleners aanwezig zijn, EHBO-materiaal beschikbaar is en procedures bestaan om bij ongevallen of acute gezondheidsproblemen onmiddellijk eerste hulp te verlenen en professionele hulpdiensten in te schakelen. Dit is geregeld in het KB van 15 december 2010 en Codex Boek I Titel 5.

Wanneer is EHBO organisatie werk verplicht?

EHBO organisatie werk is verplicht voor elke werkgever in België, ongeacht de sector of het aantal werknemers, vanaf het moment dat er werknemers tewerkgesteld zijn. Het KB 15/12/2010 maakt geen onderscheid naar bedrijfsgrootte: zelfs een eenmanszaak met één extra werknemer moet minimaal één opgeleide eerstehulpverlener aanduiden of zelf die functie op zich nemen na het volgen van de erkende opleiding van 18 uur.

Wie is verantwoordelijk voor EHBO organisatie werk?

De werkgever is eindverantwoordelijk voor het organiseren van de EHBO op de arbeidsplaats, inclusief het aanduiden en opleiden van eerstehulpverleners, het voorzien van materiaal en het opstellen van noodprocedures. De preventieadviseur (intern of via de preventiepartners) adviseert en ondersteunt bij de concrete invulling, de risicoanalyse en de integratie in het Globaal Preventieplan. De aangewezen eerstehulpverleners zelf zijn verantwoordelijk voor het daadwerkelijk verlenen van eerste hulp binnen hun competenties.

Hoe vaak moet EHBO organisatie werk gebeuren of uitgevoerd?

De EHBO organisatie werk is een permanente verplichting: eerstehulpverleners moeten tijdens alle werkuren aanwezig zijn. De jaarlijkse opfrissing is verplicht: elke eerstehulpverlener moet minstens om de 12 maanden een herhaling van 4 uur volgen om het certificaat geldig te houden. Daarnaast controleer je maandelijks de EHBO-posten op volledigheid en houdbaarheid, en evalueer je jaarlijks de volledige EHBO-organisatie in het kader van het jaarlijks Actieplan en de bespreking in het CPBW.

Wat zijn de gevolgen bij niet-naleving?

Bij niet-naleving riskeert de werkgever een strafrechtelijke boete of administratieve sanctie op basis van de Welzijnswet van 4 augustus 1996 en het Sociaal Strafwetboek. De toezichthouders van de Sociale Inspectie (FOD WASO) kunnen een proces-verbaal opmaken, wat kan leiden tot boetes van niveau 2 (200 tot 2000 euro per overtreding, vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers). Daarnaast loop je verhoogd risico op ernstige letsels of overlijden bij een incident zonder adequate EHBO, wat kan leiden tot burgerlijke aansprakelijkheid en schadeclaims.

Kan PreventX dit voor mij regelen?

Ja, PreventX ondersteunt Belgische werkgevers bij de volledige opzet van de EHBO organisatie werk: we berekenen het vereiste aantal eerstehulpverleners, stellen de selectiecriteria op, plannen erkende opleidingen via samenwerkingspartners, helpen bij de inrichting van EHBO-posten met de correcte materiaallijst volgens KB 15/12/2010, schrijven de noodprocedures en integreren alles in je Globaal Preventieplan. We werken in heel België, gecertificeerd niveau I en II, en starten binnen 48 uur na contact. Neem contact op via de contactpagina voor een vrijblijvende bespreking.