Wat is een EDPBW? Definitie & wettelijke basis
voor élke Belgische werkgever.
Een EDPBW is een door FOD WASO erkende externe dienst die de wettelijke preventietaken uitvoert die u als werkgever moet borgen. Aansluiting is verplicht vanaf de eerste werknemer. Hier leest u wat een EDPBW exact doet, hoe ze verschilt van uw interne preventiedienst en welke 7 erkende diensten België telt.
Wat doet een EDPBW concreet?
Een EDPBW is meer dan een instantie die medische keuringen organiseert — al is dat voor veel werkgevers het meest zichtbare onderdeel. De wetgever heeft de externe dienst opgevat als de gespecialiseerde tegenhanger van uw interne preventiedienst (IDPBW): een verzameling experten in arbeidsgeneeskunde, ergonomie, arbeidshygiëne en psychosociale aspecten die u inschakelt voor disciplines die u redelijkerwijs niet zelf in huis kunt hebben.
Concreet voert een EDPBW de volgende kerntaken uit voor élke aangesloten werkgever:
- Periodieke medische keuringen voor werknemers in risicofuncties (volgens KB 28/05/2003), nieuwe aanwervingen en spontane raadplegingen.
- Re-integratietrajecten na langdurige arbeidsongeschiktheid, met advies over werkpostaanpassingen.
- Risicoanalyses op werkpost voor specifieke agentia (lawaai, trillingen, chemicaliën, biologische agentia) wanneer de interne dienst de expertise mist.
- Psychosociaal advies: vertrouwenspersoon- ondersteuning, behandeling van klachten over pesten, geweld of stress (KB 10/04/2014).
- Ergonomische werkpostanalyses, vooral relevant voor beeldschermwerk (KB 27/08/1993) en manueel hanteren van lasten.
- Beleidsadvies over het Globaal Preventieplan en het jaarlijks actieplan, in samenwerking met uw interne preventieadviseur.
Wat een EDPBW niet doet — en waar veel werkgevers in de val trappen — is operationele preventie op de werkvloer: dagelijkse werfopvolging, opstellen van V&G-plannen voor bouwprojecten, TRA's en LMRA's per werkpost, toolboxmeetings, VCA-audit-voorbereiding. Dat valt buiten de wettelijke EDPBW-bijdrage. Daar komt PreventX in beeld.
Welke wet maakt aansluiting verplicht?
De rechtsgrond is een combinatie van drie teksten die u als werkgever moet kennen:
- Welzijnswet 4 augustus 1996 — de basistekst. Artikel 33 verplicht élke werkgever met minstens één werknemer aan te sluiten bij een erkende externe dienst voor preventie en bescherming.
- KB 27 maart 1998 — bepaalt de erkenningsvoorwaarden, de minimumopdrachten en de jaarlijkse bijdragen die een EDPBW mag aanrekenen (Tarieflijst A en B).
- Codex Welzijn op het Werk Boek I Titel 2 — geconsolideerde tekst over de organisatie van interne en externe preventiediensten, met inbegrip van de taakverdeling tussen IDPBW en EDPBW.
Belangrijk: aansluiting bij een EDPBW ontslaat u niet van de verplichting om een interne preventieadviseur aan te stellen. Voor bedrijven met minder dan 20 FTE volstaat een Niveau-III-zaakvoerder (de werkgever zelf, na een korte basisopleiding). Vanaf 20 FTE is een Niveau-II-PA verplicht; vanaf 200 FTE en bij C-bedrijven Niveau I.
EDPBW versus interne preventiedienst
De verwarring tussen EDPBW en IDPBW is hardnekkig — en begrijpelijk, want ze overlappen op het vlak van preventietaken. De kerngedachte van de wetgever:
- De IDPBW kent uw bedrijf van binnenuit: uw processen, uw werknemers, uw cultuur. Deze dienst is ideaal voor dagelijkse opvolging en eerstelijns-advies.
- De EDPBW brengt gespecialiseerde expertise: een arbeidsgeneesheer, een ergonoom, een arbeidspsycholoog — profielen die u niet redelijkerwijs intern kunt aanstellen voor een KMO van 30 of 80 FTE.
In de praktijk is de EDPBW dus het wettelijke minimum: medische keuringen en gespecialiseerd advies. De IDPBW is uw operationele aanwezigheid: iemand die elke dag op de werkvloer staat en knopen kan doorhakken. Een externe partij zoals PreventX kan deze IDPBW-rol overnemen via interim- vervanging of structurele detachering — handig voor bedrijven die geen geschikte interne kandidaat vinden.
EDPBW — wat u moet weten
Wat is een EDPBW exact?
EDPBW staat voor Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk. Het is een door FOD WASO erkende organisatie die de wettelijke preventietaken uitvoert die elke Belgische werkgever moet borgen: medische surveillance, advies over risicobeheersing, ergonomie en psychosociale aspecten. De rechtsgrond is de Welzijnswet van 4 augustus 1996 en het KB van 27 maart 1998 betreffende externe diensten.
Is aansluiting bij een EDPBW verplicht?
Ja, voor élke werkgever in België met minstens één werknemer. De Welzijnswet (art. 33) verplicht aansluiting bij een erkende EDPBW voor alle taken die de interne preventiedienst niet zelf kan opvangen. Bedrijven onder 20 FTE leunen typisch volledig op de EDPBW; bedrijven boven 20 FTE moeten een interne preventieadviseur Niveau II of I aanstellen, maar blijven aangesloten bij een EDPBW voor medisch toezicht en gespecialiseerde disciplines.
Welke disciplines dekt een EDPBW?
Een EDPBW dekt minimum vier disciplines: arbeidsgeneeskunde (medische keuringen, re-integratie), arbeidshygiëne (chemische, fysische en biologische agentia), ergonomie (werkpostanalyse) en psychosociale aspecten (stress, burn-out, agressie, pesten). Veel EDPBW's voegen daar opleidingen, vaccinaties en bedrijfsspecifieke audits aan toe — dat valt buiten de wettelijke basisbijdrage en wordt apart gefactureerd.
Wat is het verschil tussen een EDPBW en de interne preventiedienst?
De interne preventiedienst (IDPBW) is verplicht voor élke werkgever en bestaat minstens uit één interne preventieadviseur in dienst van het bedrijf zelf. De EDPBW vult de IDPBW aan met expertise die intern niet beschikbaar is — typisch arbeidsgeneeskunde, gespecialiseerde risicoanalyses en psychosociaal welzijn. Voor bedrijven met minder dan 20 FTE volstaat vaak een Niveau-III-zaakvoerder als interne PA, met de EDPBW als operationele back-up.
Welke EDPBW's zijn erkend in België?
Zeven grote erkende EDPBW's domineren de markt: Mensura (oudst, sterk in industrie), IDEWE (grootste qua omzet, wetenschappelijke focus), Cohezio (brede regionale dekking), Liantis (KMO-georiënteerd), Securex (combineert sociaal secretariaat en EDPBW), Provikmo (sterke aanwezigheid in West-Vlaanderen) en Attentia (HR + welzijn-combinatie). Elk bedrijf is aangesloten bij precies één EDPBW; de keuze is onafhankelijk van de keuze van sociaal secretariaat of verzekeraar.
Wat doet PreventX als geen erkende EDPBW?
PreventX is uw externe preventieadviseur, niet uw EDPBW. Wij zijn een onafhankelijk preventiebureau dat de 7 erkende EDPBW's vergelijkt, de aansluiting regelt en daarna de operationele preventie op de werkvloer uitvoert: dagelijkse werfopvolging, RIE's per werkpost, V&G-plannen, TRA's, LMRA's, toolboxmeetings en VCA-audit-voorbereiding. De wettelijke EDPBW-rol blijft bij Mensura, IDEWE of een van de andere 5; PreventX vult die wettelijke basis aan met operationele uitvoering.
Verwante onderwerpen
EDPBW kiezen in 2026 — gids
Vergelijk Mensura, IDEWE, Cohezio, Liantis, Securex, Provikmo en Attentia in 7 stappen.
EDPBW vs interne preventiedienst
Wanneer kies je intern, wanneer extern? Vergelijking op 10 dimensies.
EDPBW jaartarief 2026
Tarieflijst A vs B uitgelegd. Voorbeeldberekeningen voor 5, 20, 50 en 200 FTE.
Wettelijke referenties
Bronnen en wettelijke referenties
- Welzijnswet 4 augustus 1996 — verplichte EDPBW-aansluiting
Artikel 33 — basis voor de verplichte aansluiting bij een erkende externe dienst
- KB 27 maart 1998 — externe diensten preventie en bescherming
Wettelijk kader voor erkenning, taken en tarieven van EDPBW's
- Codex Welzijn op het Werk — Boek I Titel 2
Geconsolideerde tekst over de organisatie van interne en externe preventiediensten
- FOD WASO — overzicht erkende externe diensten
Officiële lijst van de erkende Belgische EDPBW's en hun erkenningsvoorwaarden
Hulp nodig om de juiste EDPBW te kiezen?
PreventX vergelijkt de 7 erkende EDPBW's gratis op basis van uw sector, regio en bedrijfsgrootte. Aansluiting binnen 5 werkdagen — operationele preventie vanaf dag 6.
Pagina-samenvatting
Een EDPBW (Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk) is een door FOD WASO erkende organisatie die wettelijke preventie en medisch toezicht levert in België. Aansluiting is verplicht voor élke werkgever vanaf één werknemer (Welzijnswet 4 augustus 1996, art. 33). Wettelijk kader: Welzijnswet, KB 27 maart 1998, Codex Welzijn op het Werk Boek I Titel 2. De 7 grote erkende EDPBW's in België zijn Mensura, IDEWE, Cohezio, Liantis, Securex, Provikmo en Attentia. PreventX is zelf geen EDPBW maar uw externe preventieadviseur die alle 7 vergelijkt, de aansluiting binnen 5 werkdagen regelt en de operationele preventie uitvoert (RIE's, V&G-plannen, TRA's, LMRA's, toolboxmeetings, VCA-audit-voorbereiding) die buiten de wettelijke EDPBW-bijdrage valt. Hoofdkantoor C-Mine 12, 3600 Genk — actief in heel België.
