EHBO organisatie werk 2026: Codex-compliant stappenplan

In mijn werk als preventieadviseur zie ik nog te vaak dat werkgevers EHBO-maatregelen ad hoc organiseren — pas ná een incident gaat het licht aan. Nochtans zijn de regels rond EHBO organisatie werk kristalhelder: Codex Boek I Titel 5 schrijft voor dat elke werkgever adequate eerste hulp moet waarborgen. Een gebrek aan eerstehulpverleners of een verlopen medicijnkist kan niet alleen levensbedreigende gevolgen hebben, maar leidt ook tot sancties bij controles. Dit artikel geeft je een praktisch stappenplan om je EHBO-organisatie compliant en doeltreffend op te zetten — van het bepalen van het juiste aantal eerstehulpverleners tot het invullen van het EHBO-register.

TL;DR

Elke werkgever moet EHBO organiseren volgens Codex Boek I Titel 5 en KB 15/12/2010
Aantal eerstehulpverleners hangt af van personeelssterkte, werkposttype en risicoclassificatie
Minimaal één EHBO-verantwoordelijke per 20 werknemers in laag-risicoomgevingen
Download het gratis EHBO-register template en controleer vandaag je medicijnkist-inhoud

Wat is EHBO organisatie werk? — definitie en wettelijk kader

EHBO organisatie werk is het geheel van maatregelen, middelen en procedures die een werkgever treft om bij ongevallen, plotse ziekte of acute noodsituaties op de werkplek onmiddellijk en adequaat eerste hulp te verlenen tot professionele medische hulp arriveert. Dit omvat de aanduiding van eerstehulpverleners, het voorzien van EHBO-uitrusting, opleiding en registratie.

Het wettelijk kader is vastgelegd in de Codex over het welzijn op het werk, Boek I Titel 5 en gedetailleerd uitgewerkt in het KB van 15 december 2010 betreffende de eerste hulp aan de werknemers die het slachtoffer zijn van een ongeval of onwel worden. Dit KB vervangt de vroegere regelgeving uit 1993 en verplicht werkgevers onder meer om:

Voldoende getrainde eerstehulpverleners aan te duiden
EHBO-lokalen en -uitrusting te voorzien, aangepast aan de risico's
Een EHBO-register bij te houden
Procedures op te stellen voor noodoproepen en evacuatie

Voor Belgische werkgevers betekent dit in de praktijk dat je niet kunt volstaan met een medicijnkist op de wc — je moet een gestructureerd systeem uitbouwen. In de bouwsector zie ik vaak goede EHBO-organisaties dankzij VCA-eisen; in kantooromgevingen of logistiek daarentegen blijft het improviseren. Een softwarebedrijf in Gent met 35 medewerkers ontdekte pas bij een audit dat geen enkele collega een geldig EHBO-attest had — terwijl de Codex minstens twee eerstehulpverleners verplicht stelt.

EHBO organisatie werk — Stap-voor-stap aanpak

Stap 1: Bepaal het vereiste aantal eerstehulpverleners

Het KB 15/12/2010 stelt dat het aantal eerstehulpverleners moet worden bepaald op basis van de risicoanalyse (dynamisch risicobeheerssysteem), maar geeft indicatieve richtlijnen: minimum 1 eerstehulpverlener per 20 werknemers in laag-risicobedrijven, en meer in productie-omgevingen of bij gespreide werkposten. In sectoren als bouw, metaal of chemie raad ik aan om uit te gaan van 1 per 15. Vergeet ook ploegendiensten niet: je hebt elke shift voldoende dekking nodig. Een productiebedrijf in Antwerpen met 60 werknemers verdeeld over 3 ploegen moet dus minstens 3 eerstehulpverleners per ploeg aanduiden, met buffers voor ziekte en verlof — in de praktijk betekent dit vaak 12-15 opgeleide personen.

Stap 2: Selecteer en duid eerstehulpverleners officieel aan

Kies werknemers die beschikbaar, bereikbaar en gemotiveerd zijn. Vrijwilligheid is essentieel — forceren werkt niet. Duid hen schriftelijk aan via een aanstellingsbrief waarin je hun taken, bevoegdheden en opleidingsverplichtingen beschrijft. Registreer hun identiteit in het globaal preventieplan (GPP). Zorg dat hun naam, contactgegevens en foto zichtbaar zijn op opvallende plaatsen (onthaal, kantine, werkposten). In distributiecentra werk ik met gele hesjes of badges met 'Eerstehulpverlener' voor directe herkenbaarheid. Vergeet externe medewerkers niet: bij uitzendkrachten of onderaannemers moet je expliciet afspraken maken over EHBO-dekking.

Stap 3: Organiseer wettelijk erkende EHBO-opleidingen

De eerstehulpverlener moet een opleiding volgen van minimaal 18 uur bij een erkende opleidingsinstelling (Rode Kruis, Securitas, ACV-vormingscentra, enz.). Het programma omvat levensreddende handelingen (reanimatie, AED-gebruik, bloedingen stelpen, bewusteloosheid), maar ook praktische zaken zoals brandwonden, verstikkingen en shockbehandeling. Herhalingscursussen zijn verplicht om de 2 jaar (minstens 4 uur). Registreer alle certificaten centraal — bij controles wil de FOD WASO bewijzen zien. Tip: budgetteer deze opleidingen in je jaarlijkse welzijnsbudget (art. I.4-9 Codex). Een fout die ik vaak zie: werkgevers sturen iemand op opleiding, maar organiseren geen herhalingen — na 3 jaar is het attest verlopen en sta je juridisch met lege handen.

Stap 4: Voorzie EHBO-materiaal conform KB 15/12/2010

Art. 6 en Bijlage I van het KB 15/12/2010 beschrijven de minimuminhoud van EHBO-koffers. Voor een kantoorsetting: steriele kompressen, pleisters, verbanden, antiseptica, handschoenen, beademingsmasker, verbandschaar, isolatiedeken. Voor industriële omgevingen komen daar oogspoelingen, brandwondkompressen en specifiek materiaal bij (bv. chemische oogspoelingen bij labo's). Plaats minstens één EHBO-koffer per werkpost, zichtbaar aangeduid met groen pictogram (ISO 7010 E003). Controleer vierteljaarks de vervaldatum van steriele producten. Grote sites hebben vaak ook een volwaardig EHBO-lokaal nodig (art. 7 KB): minstens 12m², gemakkelijk bereikbaar, met brancard, wastafel, bed en zuurstofvoorziening. Voor bouwplaatsen gelden bijkomende eisen uit VCA/SCC.

Stap 5: Stel procedures en noodnummers op

Documenteer duidelijk hoe een noodsituatie verloopt: wie belt 112, wie begeleidt ambulance naar juiste locatie, wie waarschuwt de leidinggevende, wie vult het EHBO-register in. Hang dit op A4-formaat naast elke EHBO-koffer. Zorg dat 112 meteen het juiste adres en eventuele toegangscodes krijgt — in bedrijventerreinen of campussen raken hulpdiensten vaak verdwaald. Een maatwerkbedrijf in Limburg gebruikt een 'noodkaart' met luchtfoto, parkeertoegang en verzamelpunt. Oefen jaarlijks met een EHBO-scenario tijdens de Welzijnscafé-sessies of toolboxmeetings.

Stap 6: Houd het EHBO-register bij

Art. 10 KB 15/12/2010 verplicht een EHBO-register waarin je elke interventie noteert: datum, uur, identiteit slachtoffer, aard letsel, verleende hulp, naam eerstehulpverlener. Dit register is medisch vertrouwelijk — bewaar het in een afgesloten kast, toegankelijk voor preventieadviseur, vertrouwenspersoon en arbeidsarts. Het is cruciaal voor trendanalyse: als je merkt dat 8 van de 12 EHBO-interventies snijwonden aan dezelfde machine betreffen, weet je waar je preventie moet versterken. Gebruik een Excel-template of digitale tool (bv. module in je QHSE-software). Bij ziekte/ongeval dat tot werkonderbreking leidt, moet je ook het Codex-register bijhouden (Boek I Titel 2 art. I.2-13) — dat is een ander formulier.

Stap 7: Evalueer en update jaarlijks

Neem EHBO-organisatie op in je jaarlijkse evaluatie van het globaal preventieplan. Bespreek statistieken met het CPBW (Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk) of in ondernemingen zonder comité met de werknemersvertegenwoordiging. Pas aantallen, locaties en uitrusting aan bij wijzigende omstandigheden: uitbreiding gebouw, nieuwe machines, meer personeel. Een kmo in Aalst breidde uit van 18 naar 32 medewerkers — plots moest er een tweede eerstehulpverlener komen. Ze hadden dit pas door na een FOD-controle.

Praktische checklist — wat moet erin?

Veelgemaakte fouten in de praktijk

Te weinig eerstehulpverleners voor ploegendienst — Werkgevers rekenen 1 per 20 werknemers totaal, maar vergeten dat je per shift dekking nodig hebt. Een nachtploeg zonder aanwezige eerstehulpverlener is een rechtstreekse schending van het KB. Los dit op door voldoende mensen te laten opleiden én een duidelijke dienstregeling te maken waarin je altijd minstens 1 gediplomeerde inplant.
Verlopen EHBO-attesten — Na de initiële opleiding vergeten werkgevers herhalingen in te plannen. Het attest vervalt na 2 jaar; bij controle ben je niet compliant. Maak een Excel-kalender met vervaldata en zet outlookherinneringen 3 maanden op voorhand. Sommige EDPBW'en bieden dit als extra service aan.
Onvolledige of verouderde medicijnkist — Steriele kompressen met vervaldatum 2021 liggen er nog in 2026, of half lege flessen ontsmettingsmiddel zonder etiket. Wijs een verantwoordelijke aan (bv. de hoofdeerstehulpverlener) voor kwartaalcontrole, en bestel verbruikte materialen meteen na. Werk met een checklijst (zie template hieronder).
Geen registratie van EHBO-interventies — Het register wordt niet bijgehouden, waardoor je geen inzicht hebt in trends én niet kunt bewijzen dat je EHBO-systeem effectief is. Instrueer eerstehulpverleners om ná elke interventie — ook 'kleine' zoals pleister plakken — het register in te vullen. Dit is geen overbodige administratie: je leert eruit.

Template — copy-paste klaar

AANSTELLINGSBRIEF EERSTEHULPVERLENER

Bedrijf: [Naam NV/BV]
Adres: [Volledig adres]
Ondernemingsnr: [BE 0xxx.xxx.xxx]

Aan: [Naam werknemer]
Functie: [bv. Operator productielijn 2]

Betreft: Aanstelling als eerstehulpverlener

Geachte [Naam],

Conform art. 4 van het KB 15/12/2010 betreffende eerste hulp aan werknemers, duiden wij u hierbij officieel aan als **eerstehulpverlener** voor onze onderneming.

Uw taken omvatten:
- Verlenen van eerste hulp bij ongevallen, plotse ziekte of acute noodsituaties
- Toezicht op en aanvullen van EHBO-materiaal in [locatie koffers]
- Bijhouden EHBO-register na elke interventie
- Deelnemen aan herhalingsopleiding (om de 2 jaar)

U hebt op [datum] een erkende EHBO-opleiding van 18 uur gevolgd bij [Rode Kruis/andere erkende instantie], attest nr. [xxx], geldig tot [datum].

In geval van EHBO-interventie tijdens uw werkuren wordt dit beschouwd als diensttijd. U bent verzekerd via onze arbeidsongevallenpolis [polisnummer].

Uw contactgegevens worden opgenomen in de interne EHBO-lijst en zichtbaar opgehangen in onthaalzone en werkposten.

We danken u voor uw engagement voor de veiligheid en gezondheid van uw collega's.

Met vriendelijke groeten,

[Naam werkgever/HR-manager]
[Functie]
[Datum + handtekening]

Voor akkoord:
[Naam werknemer]
[Datum + handtekening]

---

KWARTAALCONTROLE EHBO-KOFFER — Checklist

Locatie koffer: ____________________  
Controledatum: ____________________  
Gecontroleerd door: ____________________

[ ] Koffer zichtbaar aangeduid met ISO 7010 E003 pictogram  
[ ] Koffer niet vergrendeld (direct toegankelijk)  
[ ] Steriele kompressen (5x5, 10x10): aanwezig, vervaldatum > 3 maanden  
[ ] Elastische zwachtels (6cm, 8cm): aanwezig, aantal: ___  
[ ] Pleisters (diverse formaten): aanwezig  
[ ] Snelverband/wondpleister op rol: aanwezig  
[ ] Antisepticum (bv. Betadine): aanwezig, vervaldatum OK  
[ ] Wegwerphandschoenen (niet-latex): minstens 5 paar aanwezig  
[ ] Beademingsmasker/Laerdal: aanwezig en schoon  
[ ] Verbandschaar/veiligheidsspelden: aanwezig  
[ ] Isolatiedeken: aanwezig (zilverkleurig, intact)  
[ ] Instructiefiche eerste hulp + noodnummers: aanwezig en leesbaar  
[ ] EHBO-register: aanwezig naast koffer (of digitaal toegankelijk)  

Opmerkingen / te bestellen:
_______________________________________________
_______________________________________________

Handtekening: ____________________

Wanneer schakel je een externe preventieadviseur in?

Schaar een externe preventieadviseur (EDPBW) in wanneer je interne expertise tekortschiet of wettelijk verplicht bent tot aansluiting. Concrete triggers: je bedrijf telt meer dan 20 werknemers en valt onder risicoklasse 3 of 4 (bouw, metaal, chemie); je hebt geen interne preventieadviseur Niveau I; je wilt je EHBO-organisatie laten auditen voor VCA/SCC-certificering; je staat voor uitbreiding of herstructurering en weet niet hoeveel eerstehulpverleners nodig zijn; of je kreeg een opmerking bij een FOD-inspectie. Bij PreventX begeleiden we KMO's en grote ondernemingen bij het uitwerken van Codex-conforme EHBO-procedures, inclusief risicoanalyse, opleidingsplanning en sjabloondocumenten. Bekijk onze EDPBW-ondersteuning op maat of neem contact op voor een vrijblijvend intakegesprek.

Bronnen en verdere lectuur

FAQ

Wat is EHBO organisatie werk?

EHBO organisatie werk is het geheel van verplichte maatregelen die een Belgische werkgever volgens Codex Boek I Titel 5 en KB 15/12/2010 moet treffen om bij ongevallen of plotse ziekte onmiddellijk eerste hulp te kunnen verlenen. Dit omvat aanduiding van getrainde eerstehulpverleners, EHBO-materiaal, noodprocedures en registratie van interventies.

Wanneer is EHBO organisatie werk verplicht?

EHBO organisatie werk is verplicht voor élke Belgische werkgever, ongeacht grootte of sector, zodra er werknemers tewerkgesteld zijn. Het KB van 15 december 2010 maakt geen uitzonderingen. Ook eenmanszaken met één jobstudent moeten minimaal een EHBO-koffer en noodprocedure voorzien, al zijn de eisen minder streng dan in grote productiesites.

Wie is verantwoordelijk voor EHBO organisatie werk?

De werkgever draagt de eindverantwoordelijkheid. Hij kan operationele uitvoering delegeren aan de interne preventieadviseur, lijnmanagement of HR, maar blijft juridisch aansprakelijk. De eerstehulpverlener zelf is enkel verantwoordelijk voor correcte uitvoering van zijn taak tijdens interventies — niet voor het organiseren of up-to-date houden van het systeem.

Hoe vaak moet EHBO organisatie werk geëvalueerd worden?

Evalueer EHBO-organisatie minimaal jaarlijks bij de update van je globaal preventieplan, en telkens bij wijzigingen: nieuwe werkpost, personeelsuitbreiding, andere activiteiten, of na een ernstig incident. Eerstehulpverleners moeten hun opleiding om de 2 jaar opfrissen met een herhalingscursus van minstens 4 uur. EHBO-koffers controleer je vierteljaarlijks op vervaldatums en volledigheid.

Wat zijn de gevolgen bij niet-naleving?

Bij niet-naleving kan de FOD WASO een proces-verbaal opstellen met boetes tot €6.000 per overtreding (niveau 2 of 3 strafbepalingen Welzijnswet). Belangrijker: bij een ernstig arbeidsongeval waarbij inadequate eerste hulp bijdraagt aan het letsel, riskeer je civielrechtelijke aansprakelijkheid en zelfs strafrechtelijke vervolging wegens nalatigheid. Verzekeringsmaatschappijen kunnen uitkering betwisten als basismiddelen ontbraken.

Kan PreventX dit voor mij regelen?

Ja. PreventX biedt volledige ondersteuning bij het opzetten van je EHBO-organisatie: we voeren een risicoanalyse uit, bepalen het vereiste aantal eerstehulpverleners, leveren sjabloondocumenten (aanstellingsbrieven, EHBO-register, procedures), adviseren over materiaalaankoop en koppelen je aan erkende opleidingsinstellingen. Neem contact op voor een offerte op maat van jouw bedrijf en sector.

EHBO organisatie werk 2026: Codex-compliant stappenplan