TRA Template 2026: Praktische Gids + Invulvoorbeeld (Codex)

In mijn werk als preventieadviseur bij SEVESO-bedrijven en industriële sites kom ik regelmatig situaties tegen waarbij de algemene risicoanalyse onvoldoende houvast biedt. Denk aan niet-repetitieve taken als onderhoudswerken in besloten ruimten, tijdelijke hijswerken of het reinigen van reactorvaten. Voor die situaties is een Taak Risicoanalyse (TRA) onmisbaar. Dit artikel biedt een volledig invulklaar TRA template, een stap-voor-stap methode volgens de Codex Welzijn op het Werk, en concrete voorbeelden uit bouw, industrie en onderhoud. Je leert hoe je risico's per handeling identificeert, beoordeelt en beheerst — en welke juridische valkuilen je moet vermijden.

TL;DR

TRA template analyseert risico's per taakstap, niet per functie — verplicht bij niet-repetitief werk
Codex Welzijn (art. I.2-6) eist dynamische risicobeheersing; TRA vult globale analyse aan
Download invulklaar template met risicocotatie, beheersmaatregelen en handtekeningen
Start vandaag met TRA voor hoogrisicotaken: werken op hoogte, besloten ruimten, hijswerken, ATEX-zones

Wat is TRA template? — definitie en wettelijk kader

Een TRA template is een gestructureerd document waarmee je per taakstap de specifieke risico's, kansen (waarschijnlijkheid) en ernst beoordeelt, en concrete beheersmaatregelen vastlegt voor niet-repetitieve of hoogrisico-activiteiten. Het helpt werkgevers en preventieadviseurs om de dynamische risicoanalyse volgens de Welzijnswet uit te voeren op operationeel niveau, aanvullend op de vijfjaarlijkse globale preventieplannen.

Geregeld door Codex Welzijn op het Werk, Boek I Titel 2 art. I.2-6 tot I.2-8, en concreet uitgewerkt in KB 27 maart 1998 betreffende het beleid inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk. Artikel I.2-6 §1 Codex schrijft voor dat de werkgever "alle maatregelen treft die nodig zijn om het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk te bevorderen", inclusief het identificeren van gevaren, het evalueren van risico's en het bepalen van preventiemaatregelen.

Voor Belgische werkgevers betekent dit concreet: naast je algemene risicoanalyse (vaak uitbesteed aan je EDPBW) moet je voor specifieke, niet-dagelijkse taken een aparte TRA opstellen. Dit geldt met name in:

Bouw: werken aan gevels met mobiele steigers, funderingswerken naast bestaande constructies, sloopwerken met asbesthoudende materialen
Industrie: periodiek onderhoud aan hoogspanningsinstallaties, reinigen van reactorvaten, interventies in ATEX-zone 1
Logistiek: laden van ADR-stoffen met tijdelijke pompinstallatie, onderhoud aan hijskranen tijdens productie
Facility: dakherstellingen op asbestdaken, bodemonderzoek met graafwerken nabij leidingen

In de praktijk zie ik dat bedrijven zonder TRA template bij inspecties van Toezicht Welzijn op het Werk (FOD WASO) direct een categorie 3-overtreding riskeren (boete tot €6.000 per werknemer), vooral wanneer incidenten plaatsvinden tijdens niet-geanalyseerde werkzaamheden.

TRA template — Stap-voor-stap aanpak

Stap 1: Taakafbakening en scope definiëren

Start met het exact omschrijven van de taak: wát wordt gedaan, wáár, door wie, met welke middelen en onder welke omstandigheden. Noteer het taaknummer (koppel aan werkopdracht of projectcode), de datum van uitvoering, de verwachte duur en het aantal betrokken werknemers. Vermeld ook interfererende activiteiten — bij onderhoud in een chemisch productieproces tijdens bedrijf moeten bijvoorbeeld lopende productieprocessen, andere aannemers en noodevacuatieroutes worden meegenomen.

Voorbeeld uit mijn praktijk (SEVESO-site): "Onderhoud afsluiter V-203 (DN150) in procesgebouw B12, grondstof ethyleenoxide (ATEX zone 1), 4 monteurs, 6 uur, tijdelijk afgesloten segment met blinde flens, gelijktijdig productie in aangrenzend segment B13."

Controleer in deze fase ook de bevoegdheden: welke VCA-certificaten, BA4/BA5-attesten (elektriciteit), heftruckcertificaten, G-gassen-opleidingen (besloten ruimten) zijn vereist? Dit staat vaak in Codex Boek V (Elektrische installaties), Boek VII (Arbeidsmiddelen) of sector-CAO's. Voor ATEX-zones verwijst KB 28 maart 2014 betreffende de preventie van ontploffingen op arbeidsplaatsen naar zoneclassificatie en verplichte competenties.

Stap 2: Taak opdelen in opeenvolgende handelingen

Breek de taak af in 5 tot 15 concrete stappen — chronologisch, zoals de werknemers ze uitvoeren. Niet "onderhoud uitvoeren", maar:

Werkzone afzetten met dranghekken + signalisatie
Persoonlijke beschermingsmiddelen aantrekken (PBM-lijst controleren)
Segment drukvrij maken (ontluchten via vent V-203A)
Lockout/tagout-procedure uitvoeren op afsluiter V-202 upstream
Gasmeting uitvoeren (explosimeter O₂/LEL + H₂S)
Flens demonteren (8× M20 bouten)
Blinde flens plaatsen + nieuwe pakking
...

Deze granulariteit is essentieel. Ik zie vaak TRA's met "stap 1: voorbereiding, stap 2: uitvoering, stap 3: afronding" — dat is nutteloos. Bij een incident kan je dan niet aantonen welke specifieke handeling fout liep en welke maatregel had moeten grijpen.

Tip: betrek de uitvoerende medewerkers bij deze stap. Zij kennen de praktijk beter dan elke preventieadviseur. Voor repetitieve taken (bijvoorbeeld maandelijks filteronderhoud) kun je dit eenmalig uitwerken en als standaard-TRA template hergebruiken met aanpassingen per locatie.

Stap 3: Gevaren identificeren per handelingsstap

Bepaal per stap welke gevaren aanwezig zijn. Gebruik de standaard categorieën uit de Codex:

Mechanisch: beknelling, val van persoon/materiaal, aanrijding, snijwonden
Elektrisch: elektrocutie, vlamboog, statische ontlading
Chemisch: inademing toxische dampen, huidcontact bijtende stoffen, brand/explosie
Fysisch: geluid, trillingen, straling (UV, ioniserend), extreem warm/koud
Ergonomisch: tillen >25 kg, onnatuurlijke werkhouding, repetitieve bewegingen
Psychosociaal: tijdsdruk, werken in isolatie, agressie derden
Biologisch: legionella, leptospirose, schimmels

Voorbeeld voor stap 6 (flens demonteren):

Mechanisch: beknelling vingers tussen moersleutel en flens (40 Nm aanhaalmoment)
Chemisch: restdampen ethyleenoxide (carcinogeen cat. 1B, MAK 1 ppm)
Fysisch: oncomfortabele werkhouding (werken op knieën, krappe ruimte 0,6 m hoofdhoogte)
Val: werkpodium op 2,4 m hoogte zonder valbeveiliging tijdens demonteren zware flens (18 kg)

Raadpleeg voor chemische risico's de veiligheidsinformatiebladen (SDB's) conform KB 16 juni 2017 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels. Voor ATEX: check de zoneclassificatie-tekening (verplicht sinds KB 28/03/2014, art. 57).

Stap 4: Risico's beoordelen (kans × ernst)

Gebruik een risicocotatie-matrix. De meeste Belgische EDPBW'en hanteren 5×5 (kans 1-5, ernst 1-5, risicoscore 1-25), maar in de bouw en SEVESO-sector zie ik ook Kinney & Wiruth (kans × blootstelling × effect). Kies één methode en blijf daar consistent in — anders kun je TRA's niet vergelijken.

Voorbeeld 5×5-matrix:

Kans	Ernst 1 (licht letsel)	Ernst 2 (verzuim <3d)	Ernst 3 (verzuim >3d)	Ernst 4 (blijvend letsel)	Ernst 5 (dodelijk)
1 (zeer zeldzaam)	1 (laag)	2 (laag)	3 (laag)	4 (medium)	5 (medium)
2 (zeldzaam)	2 (laag)	4 (medium)	6 (medium)	8 (hoog)	10 (hoog)
3 (mogelijk)	3 (laag)	6 (medium)	9 (hoog)	12 (hoog)	15 (zeer hoog)
4 (waarschijnlijk)	4 (medium)	8 (hoog)	12 (hoog)	16 (zeer hoog)	20 (zeer hoog)
5 (zeer waarschijnlijk)	5 (medium)	10 (hoog)	15 (zeer hoog)	20 (zeer hoog)	25 (zeer hoog)

Voor stap 6, gevaar "restdampen ethyleenoxide":

Kans 3 (mogelijk — bij onvoldoende ventilatie/gasmeting blijven restdampen aanwezig)
Ernst 5 (ethyleenoxide is carcinogeen + acuut toxisch; 800 ppm = onmiddellijk levensgevaarlijk)
Risicoscore: 15 (zeer hoog) → vereist engineering controls (continue ventilatie) + administratieve controles (gasmeting vóór en tijdens werk) + PBM (ademhalingsbescherming type ABEK-P3)

Noteer dit per stap in de TRA template. In de praktijk werk ik met kleurcodering: groen (1-4), oranje (5-9), rood (10-15), zwart (16-25 = werk niet starten zonder extra maatregelen).

Stap 5: Beheersmaatregelen vastleggen volgens preventiehiërarchie

Volg de wettelijke preventiehiërarchie uit art. I.2-7 Codex:

Eliminatie: gevaar verwijderen (bijvoorbeeld taak uitstellen tot volledige productiestop)
Substitutie: minder gevaarlijke stof/methode (bijvoorbeeld mechanisch reinigen i.p.v. oplosmiddel)
Technische maatregelen: afscherming, ventilatie, lockout/tagout
Organisatorische maatregelen: procedures, werkvergunningstelsels, rotatie werknemers
Collectieve PBM: valbeveiliging, nooddouche, gaswaarschuwing
Individuele PBM: handschoenen, helm, valbescherming, ademhalingsbescherming

Voor ons voorbeeld (flens demonteren, risico restdampen):

Engineering: Continue mechanische afzuiging (200 m³/h) + flensgebied afdichten met PE-folie tijdens demonteren
Administratief: Gasmeting vóór start (acceptatiecriterium: <0,5 ppm EtO, <10% LEL) + continue meting tijdens werk (gaswaarschuwing bij >1 ppm)
PBM: Volgelaatsmasker ABEK2-P3 (3M 6800 of equivalent), chemisch bestendige handschoenen (nitril 0,4 mm, doorbraaktijd >60 min volgens SDB)

Vermeld ook verantwoordelijken (wie controleert?) en verificatie (hoe controleer je dat maatregel werkt?). Bijvoorbeeld: "Leidinggevende R. Pieters controleert gasmetingslog vóór taakstart; monteurs bevestigen mondeling correcte werking afzuiging; checklist getekend."

Stap 6: Restrisico bepalen en akkoord verkrijgen

Bereken na implementatie beheersmaatregelen het restrisico. Voor ons voorbeeld daalt de kans van 3 naar 1 (zeer zeldzaam — mits gasmeting + ventilatie correct uitgevoerd), maar de ernst blijft 5. Restrisicoscore: 5 (medium). Dit is acceptabel volgens de meeste Belgische risicomatrices (grens ligt bij 10).

Laat de TRA tekenen door:

Opsteller (preventieadviseur Niveau I/II of ervaren veiligheidscoördinator)
Leidinggevende/opdrachtgever (projectleider, productiemanager)
Uitvoerend teamlid (één van de monteurs — vertegenwoordigt het team, bevestigt begrijpelijkheid)
EDPBW-adviseur (bij zeer hoog risico of wettelijk verplichte advisering, bijvoorbeeld ATEX-werken)

Dit vierde handtekening is niet altijd wettelijk verplicht, maar ik raad het aan bij SEVESO-sites en bouwprojecten >500k EUR (VCA-auditeis). De handtekeningen tonen aan dat de risicoanalyse collectief is goedgekeurd — cruciaal bij juridische procedures na arbeidsongeval.

Stap 7: Communicatie en evaluatie

Bespreek de TRA tijdens de laatste-minuutrisico-analyse (LMRA) of toolboxmeeting. Laat werknemers de belangrijkste maatregelen herhalen ("Wat doe je als gaswaarschuwing afgaat?"). Noteer aanwezigen + datum op de TRA template.

Evalueer na uitvoering:

Zijn de voorziene risico's opgetreden? Zo ja, waarom faalden de maatregelen?
Zijn onvoorziene risico's ontdekt? (Voeg toe aan template voor volgende keer)
Waren de maatregelen praktisch uitvoerbaar? (Anders aanpassen — een maatregel die niet wordt opgevolgd is nutteloos)

Deze feedback-loop is verplicht volgens art. I.2-8 Codex ("de werkgever herziet het beleid inzake risicobeheersing"). Update de TRA template minstens jaarlijks of na incidenten/near-misses.

Praktische checklist — wat moet erin?

Veelgemaakte fouten in de praktijk

Te algemene taakomschrijving zonder scope — Ik zie regelmatig TRA's met "onderhoud aan installatie" zonder te vermelden wélk onderdeel, in welke zone, met welke interferenties. Bij een inspectie kan je dan niet aantonen dat de risicoanalyse de daadwerkelijk uitgevoerde werkzaamheden dekte. Oplossing: gebruik altijd een unieke taakcode (koppel aan SAP-werkorder, projectnummer of tag-nummer van apparatuur) en geef de fysieke locatie (gebouwnummer, verdieping, ATEX-zone).
Risicocotatie zonder gedocumenteerde methodiek — Werkgevers kiezen willekeurig een kans van "3" en ernst van "4" zonder uit te leggen waarom. Bij discussie met Toezicht Welzijn kun je dan niet onderbouwen dat de beoordeling professioneel is gebeurd. Oplossing: neem in je TRA template een korte tabel op met de definitie van kans 1-5 en ernst 1-5 (bijvoorbeeld: kans 4 = "is al 1× gebeurd in ons bedrijf de laatste 5 jaar" of "gebeurt maandelijks in onze sector volgens EDPBW-statistieken"). Verwijs naar Prevent-statistieken (www.prevent.be) of FOD WASO-letselcijfers.
PBM als eerste maatregel i.p.v. als laatste redmiddel — In de bouw zie ik vaak "handschoenen en helm verplicht" zonder dat engineering controls (bijvoorbeeld afscherming zaagblad, ventilatie verfspuit) of organisatorische maatregelen (bijvoorbeeld twee-manregel bij hijswerk) zijn overwogen. Dit is juridisch onhoudbaar: art. I.2-7 Codex stelt de preventiehiërarchie als wettelijke verplichting, niet als suggestie. Oplossing: ga per risico expliciet de hiërarchie af en documenteer waarom een hogere preventiemaatregel niet haalbaar is (bijvoorbeeld "eliminatie niet mogelijk want taak is kernactiviteit; substitutie niet beschikbaar in België"). Zo toon je aan dat PBM bewust als laatste optie is gekozen.
Geen link naar werkvergunningstelsels (Permit-to-Work) — Voor hoogrisicotaken (besloten ruimten, werken onder spanning, hijswerken boven lopende productie, hete werkzaamheden in ATEX-zones) is een TRA onvoldoende. Je hebt een werkvergunningstelstel nodig conform Codex Boek VII. Ik zie dat bedrijven een TRA maken maar vergeten de vrijgaveprocedure te activeren — de taak start zonder gasmeting of zonder dat isolatie is gecontroleerd. Oplossing: neem in je TRA template een veld op "Werkvergunningstelstel vereist? Ja/Nee — indien ja, nummer:". Voor ATEX, elektriciteit (BA4/BA5), besloten ruimten en hijswerk is dit standaard ja.

Template — copy-paste klaar

=============================================================
TAAK RISICOANALYSE (TRA)
=============================================================
Bedrijf: [Naam bedrijf]                    Locatie: [Gebouw/verdieping/zone]
Taakcode: [SAP-order / projectnr]          Datum uitvoering: [DD/MM/JJJJ]
Taakomschrijving: [Exacte beschrijving wat + waar + met welke middelen]

Uitvoerend personeel: [Aantal FTE]         Duur: [Uren/dagen]
Leidinggevende: [Naam + GSM]               Preventieadviseur: [Naam]
Interferenties: [Lopende processen, andere werken, verkeer, noodroutes]

-------------------------------------------------------------
BEVOEGDHEDEN VEREIST:
-------------------------------------------------------------
[ ] VCA-VOL / VCA-basis                    [ ] BA4/BA5 elektriciteit
[ ] Heftruckcertificaat / kraancertificaat [ ] ATEX-opleiding (zone 1/2)
[ ] G-gassen (besloten ruimten)            [ ] Arbeidsgeneeskundige keuring
[ ] Andere: [...]

-------------------------------------------------------------
TAAKSTAPPEN + RISICOANALYSE
-------------------------------------------------------------

Stap | Handeling | Gevaren | Kans | Ernst | Score | Beheersmaatregelen | Restrisico
-----|-----------|---------|------|-------|-------|--------------------|------------
1    | Werkzone afzetten met dranghekken | Aanrijding door heftruck (zichtafstand <5m) | 3 | 4 | 12 | • Signalisatieborden "Werk in uitvoering" + knipperlicht
• Walkietalkiecontact met heftruckcoördinator
• Verkeersregelaar (indien >5 voertuigbewegingen/uur) | 2×4=8

2    | PBM aantrekken (valbeveiliging) | Verkeerd aangebrachte harnasgordel → val 3,5m | 2 | 5 | 10 | • Visuele controle door leidinggevende (checklist)
• Jaarlijkse harnastraining (laatste: [datum])
• Harnas CE-gekeurd, keuringsdatum: [datum] | 1×5=5

3    | Segment drukvrij maken (ontluchten via vent V-203A) | Restdruk 2 bar → wegspringen flens → letsel | 3 | 4 | 12 | • Drukmetingsprocedure (manometer <0,1 bar)
• Ontluchting via afblaaspijp (gericht van personen af)
• Veiligheidsafstand 2m tijdens ontluchten | 1×4=4

4    | Lockout/tagout op afsluiter V-202 upstream | Onbedoelde heropening → instroming ethyleenoxide | 2 | 5 | 10 | • LOTO-procedure volgens Codex VII-1 art. 28
• Persoonlijk slot + tag per monteur (4×)
• Foto van vergrendeling naar logboek | 1×5=5

5    | Gasmeting (explosimeter O₂/LEL + H₂S) | Inademing toxische dampen (EtO <1ppm, H₂S <5ppm) | 3 | 5 | 15 | • Continue gasmeting voor/tijdens werk (Dräger X-am 5600)
• Acceptatiecriterium: O₂ 19-23%, LEL <10%, EtO <0,5ppm, H₂S <5ppm
• Alarm bij overschrijding → evacuatie + ventilatie | 1×5=5

6    | Flens demonteren (8× M20 bouten, 40Nm) | • Beknelling vingers
• Restdampen EtO (carcinogeen)
• Werkhouding (knieën, krappe ruimte 0,6m) | 2
3
3 | 3
5
2 | 6
15
6 | • Dopsleutel met ratel (geen instelbare sleutel)
• Volgelaatsmasker ABEK2-P3 (3M 6800)
• Nitril handschoenen 0,4mm (doorbraaktijd >60min)
• Kniebescherming + rotatie elke 30min
• Werkplatform op ergonomische hoogte (80cm) | 1×3=3
1×5=5
2×2=4

7    | Blinde flens plaatsen + pakking vervangen | Val zware flens (18kg) van werkplatform 2,4m | 3 | 4 | 12 | • Twee-manregel (tillen in duo)
• Hijsband + karabijnhaak aan werkplatform
• Valbeveiliging: hekwerk rondom werkplatform (1,1m hoogte) | 1×4=4

8    | Bouten aandraaien (kruislings, 40Nm) | Onvoldoende aandraaimoment → lekkage bij herstart | 2 | 4 | 8 | • Momentsleutel gekalibreerd (laatste keuring: [datum])
• Aandraaisequentie volgens fabrikant (kruislings, 20Nm → 40Nm)
• Aftekenformulier per flens | 1×4=4

9    | LOTO verwijderen + herinbedrijfstelling | Restlucht in segment → drukstoot bij heropening V-202 | 2 | 3 | 6 | • Ontluchtprocedure herhalen
• Geleidelijk heropenen V-202 (kwartslagkraan, 5sec wachten per kwartslag)
• Lekdetectie (zeepsop op flens) bij 0,5 bar | 1×3=3

-------------------------------------------------------------
NOODPROCEDURES:
-------------------------------------------------------------
Incident contact:  [Naam leidinggevende] — GSM [+32 XXX XX XX XX]
EHBO-er:           [Naam] — locatie: [Gebouw X, lokaal 12]
Nooddouche:        [Gebouw B12, sectie 4, naast trap]
Oogspoeling:       [Idem]
Verzamelplaats:    [Parking achter gebouw B, blauwe markering]
Externe hulp:      112 (adres: [Straat nummer, postcode Gemeente])

-------------------------------------------------------------
WERKVERGUNNINGSTELSEL (Permit-to-Work):
-------------------------------------------------------------
[ ] Niet van toepassing
[X] Vereist — Type: ATEX zone 1 + besloten ruimte
    Nummer werkvergünning: PTW-2026-0347
    Vrijgave door: [Naam productiemanager] — Datum/tijd: [DD/MM/JJJJ HH:MM]

-------------------------------------------------------------
COMMUNICATIE:
-------------------------------------------------------------
Toolboxmeeting:    [Datum] — Aanwezigen: [Namen + handtekeningen]
Bevestiging begrip: "Wat doe je bij gasalarm?" → [Antwoord werknemer]

-------------------------------------------------------------
HANDTEKENINGEN (= akkoord risicobeheersing):
-------------------------------------------------------------
Opgesteld door:         [Naam preventieadviseur]     Datum: ____  Handtek.: ____
Goedgekeurd door:       [Naam leidinggevende]        Datum: ____  Handtek.: ____
Uitvoerend teamlid:     [Naam monteur]               Datum: ____  Handtek.: ____
EDPBW-advisering:       [Naam externe preventieadv.] Datum: ____  Handtek.: ____

-------------------------------------------------------------
EVALUATIE (in te vullen na uitvoering):
-------------------------------------------------------------
Datum afronding: ______   Incidenten opgetreden: Ja / Nee
Indien ja, beschrijf: [...]
Onvoorziene risico's ontdekt: [...]
Verbeteracties voor volgende TRA: [...]
Versie-update: TRA-template v[X.X] → v[X.X+1]

Geëvalueerd door: [Naam]  Datum: ______  Handtek.: ______
=============================================================

Wanneer schakel je een externe preventieadviseur in?

In de praktijk raad ik bedrijven aan een preventieadviseur Niveau I in te schakelen voor TRA's bij:

SEVESO-sites (hoge en lage drempel): wettelijk verplichte betrokkenheid preventieadviseur bij veiligheidsbeheersysteem (art. 10 KB 27/03/2014 Seveso III)
Complexe ATEX-werken (zone 0 of 1): zoneclassificatie interpreteren + explosiebeschermingsdocument koppelen aan TRA vereist specialistische kennis elektrische installaties en proceschemie
Bouwprojecten >500.000 EUR of met bijzondere risico's (Codex Boek III — tijdelijke/mobiele bouwplaatsen): veiligheids- en gezondheidscoördinator (project + realisatie) stelt gezondheids- en veiligheidsplan op, TRA's zijn daar onderdeel van
Werken met carcinogene/mutagene stoffen (CMR cat. 1A/1B): Codex Boek VI Titel 2 Chemische agentia verplicht specifieke risicoanalyse + blootstellingsinventaris, vaak te complex voor interne HSE-coördinator zonder chemische achtergrond
Multinational-integraties: bij overname door buitenlandse groep (met ISO 45001-certificering) moet de Belgische TRA-methodiek vaak worden geharmoniseerd met corporate HSE-standaarden — dit vraagt ervaring met internationale normen én Belgische wetgeving

Indien je vragen hebt over het opstellen van TRA templates voor specifieke sectoren (petrochemie, farmaceutische productie, offshore wind, tunnelbouw), neem gerust contact op via onze EDPBW-ondersteuningspagina. Wij helpen ook met het digitaliseren van TRA-workflows in HSE-software (bijvoorbeeld Quentic, Securus, Prevent Gateway).

Bronnen en verdere lectuur

Codex over het welzijn op het werk — Boek I: Algemene beginselen — FOD WASO, officiële wetgeving
KB 27 maart 1998 betreffende het beleid inzake het welzijn van de werknemers — risicoanalyse-verplichtingen werkgever
KB 28 maart 2014 betreffende de preventie van ontploffingen op arbeidsplaatsen — ATEX-zoneclassificatie en werkvergunningstelsels
BeSWIC (Belgian Safety & Health at Work Information Centre) — praktische instrumenten risicoanalyse, sector-TRA-voorbeelden
Prevent.be — Gegevensbank arbeidsongeval-statistieken — voor onderbouwing kans-bepaling in risicocotatie
VCA-België — Checklists en standaarden — TRA-templates conform VCA**-eisen voor bouw en industrie

FAQ

Wat is een TRA template?

Een TRA template (Taak Risicoanalyse-sjabloon) is een gestructureerd invulformulier waarmee je per taakstap de specifieke gevaren identificeert, risico's beoordeelt via kans × ernst, beheersmaatregelen volgens de preventiehiërarchie vastlegt en restrisico's documenteert. Het is verplicht voor niet-repetitieve of hoogrisicotaken en vult de algemene risicoanalyse aan conform Codex Welzijn op het Werk art. I.2-6 tot I.2-8.

Wanneer is een TRA template verplicht?

Een TRA is wettelijk vereist bij werkzaamheden die niet gedekt worden door de standaard functie-risicoanalyse of het globaal preventieplan, zoals tijdelijke onderhoudswerken, interventies in ATEX-zones, besloten ruimten, hijswerken boven actieve productie, werken met CMR-stoffen of hete werkzaamheden. Op SEVESO-sites en VCA-gecertificeerde bedrijven geldt dit voor nagenoeg alle niet-dagelijkse taken. Codex art. I.2-6 schrijft voor dat álle risico's geëvalueerd moeten worden.

Wie is verantwoordelijk voor het opstellen van de TRA template?

Juridisch is de werkgever eindverantwoordelijk (art. 5 Welzijnswet 4 augustus 1996). In de praktijk stelt de preventieadviseur (intern Niveau I/II of extern via EDPBW) de TRA op in overleg met de leidinggevende en uitvoerende werknemers. Bij complexe taken (ATEX, Seveso, CMR) moet een preventieadviseur Niveau I betrokken zijn. De leidinggevende geeft operationele vrijgave, de werknemers bevestigen begrip door handtekening.

Hoe vaak moet een TRA template worden uitgevoerd of herzien?

Een TRA wordt opgesteld vóór elke niet-repetitieve taak of jaarlijks voor terugkerende hoogrisico-activiteiten (bijvoorbeeld maandelijks filteronderhoud). Herziening is verplicht na incidenten, near-misses, wijziging van werkwijze/materieel, nieuwe wetgeving of bij feedback van werknemers tijdens toolboxmeetings. Codex art. I.2-8 vereist dat het risicobeleid "regelmatig" wordt herzien — best practice is minimaal jaarlijks voor standaard-TRA's en per uitvoering voor eenmalige taken.

Wat zijn de gevolgen bij niet-naleving?

Toezicht Welzijn op het Werk (FOD WASO) kan bij ontbreken van een TRA voor hoogrisicotaken een categorie 3-overtreding opleggen: boete tot €6.000 per blootgestelde werknemer (art. 119 Welzijnswet). Bij een arbeidsongeval zonder gedocumenteerde risicoanalyse riskeert de werkgever strafrechtelijke vervolging wegens onopzettelijke slagen en verwondingen (art. 418-420 Strafwetboek). Burgerrechtelijk kan dit leiden tot verhoogde schadevergoeding en weigering dekking door arbeidsongevallenverzekering.

Kan PreventX dit voor mij regelen?

Ja, PreventX biedt volledige TRA-ondersteuning: wij stellen sectorspecifieke templates op, begeleiden toolboxmeetings, verzorgen risicocotatie-trainingen voor leidinggevenden en integreren TRA's in uw HSE-managementsysteem (ISO 45001). Ook digitaliseren we workflows in platforms zoals Quentic of Securus. Neem contact op via /contact of bel +32 (0)XX XXX XXX voor een vrijblijvend intakegesprek. Wij werken projectmatig of via EDPBW-abonnement (vanaf 0,5 dag/maand).

TRA Template 2026: Praktische Gids + Invulvoorbeeld (Codex)