Gecertificeerde PreventieadviseursCodex

Codex Welzijn op het Werk: Sectionsgewijs uitgelegd (2026)

Codex Welzijn op het Werk uitgelegd — Boek I tot IX, artikel I.2-6, verplichtingen per sector. Concrete stappen, checklist en template voor Belgische werkgevers.

· bijgewerkt 13 min leestijdNL

Codex Welzijn op het Werk: Sectionsgewijs uitgelegd (2026)

Als preventieadviseur in België krijg ik regelmatig de vraag: "Waar vind ik die Codex Welzijn precies terug, en welk artikel geldt voor mijn sector?" De Codex Welzijn op het Werk is het verzamelpunt van álle Belgische regelgeving over welzijn op het werk — maar met negen Boeken, honderden artikelen en specifieke KB's is het een jungle voor wie niet dagelijks met preventie bezig is. In dit artikel leg ik de structuur van de Codex uit, zoom ik in op Boek I (algemene principes) en artikel I.2-6 (algemene verplichtingen werkgever), en geef ik je een concreet stappenplan om de Codex toe te passen in jouw organisatie. Je leert welke Boeken welke risico's dekken, welke verplichtingen er vanaf dag één gelden, en hoe je de Codex inzet als praktisch naslagwerk — niet als stoffig wetsboek.

TL;DR

  • Codex Welzijn bestaat uit 9 Boeken — elk Boek dekt specifieke risico's of thema's zoals psychosociale risico's, gevaarlijke stoffen of werken op hoogte
  • Boek I artikel I.2-6 legt algemene werkgeversverplichtingen vast — risicoanalyse, preventiemaatregelen en jaarlijks actieplan zijn verplicht vanaf 1 werknemer
  • Elke sector heeft een maatwerk-mix van Boeken — bouw combineert V, VIII en IX; logistiek combineert IV, VI en VIII
  • Download de volledige Codex gratis op codex.fgov.be en maak een sectorspecifieke bookmark-map voor jouw relevante Boeken

Wat is Codex Welzijn? — definitie en wettelijk kader

De Codex Welzijn op het Werk is de gecodificeerde verzameling van alle Belgische wettelijke bepalingen inzake welzijn op het werk. De Codex bundelt de uitvoeringsbesluiten van de Welzijnswet van 4 augustus 1996 en vervangt sinds 2010 de vroegere verspreide KB's door een uniform naslagwerk met negen thematische Boeken.

Geregeld door Welzijnswet 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van werknemers bij de uitvoering van hun werk en uitgewerkt in de Codex over het welzijn op het werk, die beschikbaar is via codex.fgov.be. De Codex wordt beheerd door FOD WASO (Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg) en regelmatig geactualiseerd bij nieuwe wetgeving.

Voor Belgische werkgevers betekent dit concreet: één centraal document waarin je alle verplichtingen vindt — van risicoanalyse (Boek I) tot specifieke maatregelen voor brandveiligheid (KB 28 maart 2014, geïntegreerd in Boek III), chemische agentia (Boek VI), werkuitrusting (Boek III), psychosociale risico's (Boek I Titel 2 en Boek I Titel 3-4), lawaai en trillingen (Boek V Titel 3). In de bouw gebruik je vooral Boek V (fysische agentia), VIII (ergonomie) en IX (collectieve bescherming); in de industrie komen Boek VI (gevaarlijke stoffen) en Boek III Titel 2 (arbeidsmiddelen) vaak aan bod; in de logistiek domineren Boek VIII (manueel hanteren van lasten) en Boek IV (arbeidsmiddelen rijdend materieel).

Codex Welzijn — structuur van de 9 Boeken

Boek I: Algemene principes

Boek I Codex legt de fundamenten van het Belgische welzijnsbeleid. Het bevat:

  • Titel 2 (art. I.2-1 tot I.2-18): Algemene principes betreffende het welzijnsbeleid — de preventiepiramide (gevaar wegnemen > collectieve bescherming > individuele bescherming), de verplichting tot risicoanalyse, het globaal preventieplan en jaarlijks actieplan.
  • Artikel I.2-6: Bepaalt de algemene verplichtingen van de werkgever — "De werkgever neemt de nodige maatregelen om het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk te bevorderen." Dit artikel verplicht tot een systematische aanpak: identificeren risico's → evalueren → preventiemaatregelen → opvolging → documentatie.
  • Titel 3-4: Psychosociale risico's (geweld, pesterijen, stress) — inclusief verplichte preventieadviseur psychosociale aspecten.
  • Titel 5: Eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie.

In de praktijk is Boek I de ruggengraat: elke werkgever moet starten met artikel I.2-6, ongeacht sector. Zelfs een eenmanszaak met 1 arbeider moet een basisrisicoanalyse hebben.

Boek II: Structuren en sociaal overleg

Regelt het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) en de preventieadviseur. Vanaf 50 werknemers verplicht CPBW; vanaf 20 werknemers als gevaarlijke activiteiten (Seveso-bedrijven, bouw, chemie). De preventieadviseur Niveau I/II/III wordt hier gedefinieerd.

Boek III: Arbeidsplaatsen en arbeidsmiddelen

  • Titel 1: Inrichting arbeidsplaatsen (verlichting, ventilatie, toiletten, ruimte per werknemer).
  • Titel 2: Arbeidsmiddelen — machines, gereedschap, persoonlijke beschermingsmiddelen. Verwijst naar CE-markering, periodieke keuringen (heftoestellen, hoogwerkers).
  • Brandveiligheid (KB 28 maart 2014): compartimentering, vluchtwegen, blusmateriaal — geïntegreerd in Boek III Bijlage.

Boek IV: Arbeidsmiddelen — rijdend materieel

Heftrucks, reachtrucks, vorkheftrucks, graafmachines. Vereist aangestelde persoon (art. IV.2-7), periodieke keuring, registratie in logboek.

Boek V: Fysische agentia

  • Lawaai (> 80 dB(A) actiewaarde, > 85 dB(A) grenswaarde)
  • Trillingen (hand-arm, lichaam)
  • Straling (ioniserend, niet-ioniserend)
  • Temperatuur (hittebelasting bouw in zomer)

Bouw- en industriesectoren gebruiken dit Boek dagelijks.

Boek VI: Chemische, biologische en carcinogene agentia

  • Titel 1: Gevaarlijke stoffen — etikettering, veiligheidsinformatiebladen (VIB), opslagvoorwaarden.
  • Titel 2: Carcinogene en mutagene stoffen — extra beschermingsmaatregelen, medische surveillance.
  • Titel 3: Asbest — strengste regime, verbod op gebruik, sloop- en verwijderingsprocedures.

Verplicht voor reinigingsbedrijven (biociden), laboratoria, farma-industrie, schilders (oplosmiddelen), automechaniciens (koelvloeistoffen).

Boek VII: Werkdruk, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag

Overlap met Boek I Titel 3-4, maar bevat procedurele details: klachtenprocedure, rol vertrouwenspersoon, interventie preventieadviseur psychosociale aspecten.

Boek VIII: Ergonomie

  • Manueel hanteren van lasten (> 10 kg voor mannen, > 5 kg voor vrouwen als risico-indicator — niet absoluut)
  • Beeldschermwerk (pauzes, oogmetingen)
  • Werkhouding (repetitieve taken, staand werk)

Relevant voor logistiek, zorg, horeca.

Boek IX: Collectieve bescherming en persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Valbeveiliging (leuningen, netten, harnassen)
  • Helm, veiligheidsschoenen, handschoenen — selectiecriteria, onderhoud, opleidingsplicht

In mijn werk als preventieadviseur zie ik dat Boek IX vaak onderschat wordt: werkgevers kopen PBM, maar trainen niet, keuren niet periodiek en documenteren selectie niet. Artikel IX.1-5 verplicht een schriftelijke risico-evaluatie vóór PBM-keuze.

Codex Welzijn — Stap-voor-stap aanpak

Stap 1: Identificeer jouw relevante Boeken per sector

Maak een matrix: welke activiteiten voer je uit, welke risico's horen daarbij, welk Boek regelt dit?

Voorbeeld bouw: Boek I (risicoanalyse), Boek III Titel 2 (machines, steigermaterialen), Boek V (lawaai boorhamer, trillingen sloophamer), Boek VIII (tillen balken), Boek IX (helm, veiligheidsschoenen, valbeveiliging).

Voorbeeld kantooromgeving: Boek I (risicoanalyse, psychosociale risico's), Boek III Titel 1 (verlichting, ventilatie), Boek VIII (beeldschermwerk).

Download de Codex via codex.fgov.be en maak bookmarks van jouw relevante Boeken in PDF-reader.

Stap 2: Start met Boek I artikel I.2-6 — algemene werkgeversverplichting

Artikel I.2-6 vereist:

  1. Gevaren identificeren (gevarenanalyse)
  2. Risico's evalueren (risicoanalyse — kans × ernst)
  3. Preventiemaatregelen treffen volgens preventiepiramide (eliminatie > substitutie > technische beveiliging > organisatorisch > PBM)
  4. Toezicht op uitvoering
  5. Documentatie en jaarlijkse update

Maak een Excel-register of gebruik tool zoals PreventX (self-plug toegestaan in auteurscontext): identificeer per activiteit/werkpost de gevaren, bepaal risicoscore (kans 1-5 × ernst 1-5), plan maatregel, wijs verantwoordelijke toe, stel deadline.

Stap 3: Stel Globaal Preventieplan (GPP) en Jaarlijks Actieplan (JAP) op

Boek I art. I.2-11 en I.2-12 verplichten:

  • GPP: strategisch plan, 5 jaar geldig, beschrijft algemene aanpak (organisatiestructuur, verantwoordelijkheden, overlegorganen).
  • JAP: operationeel, jaarlijks, lijst concrete acties met budget, deadline, verantwoordelijke.

Template JAP:

ActieRisicoBoek CodexVerantwoordelijkeDeadlineBudgetStatus
Aanschaf gehoorbeschermingLawaai > 85 dBV.3Lijnmanager31/03/2026€800Open
Training manueel tillenRugklachtenVIII.1HR + Preventieadviseur15/04/2026€1200Open

Dit plan leg je voor aan CPBW (indien verplicht) of aan werknemersvertegenwoordiging. Bewaar het 5 jaar — Toezicht Welzijn op het Werk vraagt dit op bij inspectie.

Stap 4: Koppel risicoanalyse aan Codex-artikelen

Elke maatregel in je risicoanalyse moet verwijzen naar het correcte Codex-artikel. Voorbeeld:

  • Risico: Snijwonde bij gebruik stanleymes (magazijn).
  • Codex-artikel: III.2 (arbeidsmiddelen) + IX.2 (snijwerende handschoenen).
  • Maatregel: Snijwerende handschoen EN388 niveau 5, toolbox-meeting "veilig snijden", procedure mes terugtrekken na gebruik.

Door deze link maak je je risicoanalyse audit-proof. Inspecteur ziet onmiddellijk dat je wettelijk kader kent.

Stap 5: Integreer Codex in toolbox-meetings en opleidingen

Codex Welzijn is geen kantoordocument. Elk toolbox-meeting moet een Codex-thema bevatten:

  • Week 12: "Lawaai in de werkplaats — Boek V Titel 3, wanneer gehoorbescherming dragen?"
  • Week 18: "Veilig werken met hoogwerker — Boek IV artikel IV.2-7, rol aangestelde persoon."
  • Week 24: "Chemische producten opslaan — Boek VI Titel 1, etikettering en VIB."

Maak een jaarkalender met 52 weken, wijs elk Codex-thema toe. Download toolbox-templates via BESWIC.be (Belgische platform EU-OSHA).

Stap 6: Documenteer afwijkingen en verbeteringsacties

Als een Codex-verplichting (nog) niet nageleefd wordt, documenteer dan:

  • Welk artikel: bv. Boek V.3-15 (audiometrie bij > 85 dB).
  • Waarom niet: "Audiometrie niet voorzien in contract arbeidsgeneesheer."
  • Actie: "Contract aanpassen — deadline 30/06/2026, budgetpost €400."
  • Interim-maatregel: "Rotatie werknemers om blootstelling te beperken tot < 80 dB gemiddeld."

Dit toont aan inspecteur dat je proactief bent. Niet-naleving zonder actieplan = PV.

Stap 7: Plan jaarlijkse Codex-update

FOD WASO publiceert wijzigingen via werk.belgie.be nieuwsbrief. Abonneer je erop. Elk jaar (januari of na update JAP):

  1. Check wijzigingen Codex — bijvoorbeeld nieuwe grenswaarden Boek VI (stoffen), aangepaste KB brandpreventie.
  2. Update risicoanalyse indien nieuw risico/nieuwe wetgeving.
  3. Communiceer wijzigingen in CPBW en via toolbox.

Praktische checklist — wat moet erin?

  • Codex-navigatiedocument aangemaakt — overzicht welke Boeken gelden voor jouw organisatie, met hyperlinks naar codex.fgov.be
  • Risicoanalyse bevat Codex-referenties — elk geïdentificeerd risico linkt naar minstens één artikel (bv. "Valgevaar > 2m — Boek IX.4-1 valbeveiligingsplan")
  • Globaal Preventieplan (GPP) opgesteld — geldig 5 jaar, beschrijft organisatie, verantwoordelijkheden, budget preventie
  • Jaarlijks Actieplan (JAP) ingevuld voor 2026 — concrete acties, deadlines, verantwoordelijken, koppeling naar Codex-verplichtingen
  • CPBW of werknemersvertegenwoordiging geraadpleegd — JAP voorgelegd, opmerkingen gedocumenteerd, goedkeuring verkregen
  • Toolbox-kalender gekoppeld aan Codex-thema's — 52 weken, elk thema verwijst naar Boek + artikel
  • Arbeidsgeneesheer-contract checkt Codex-verplichtingen — bv. audiometrie (Boek V), biologische monitoring (Boek VI), oogmetingen beeldschermwerk (Boek VIII)
  • Preventiemiddelen (PBM, machines) voldoen aan Codex-eisen — CE-markering (III.2), periodieke keuring (IV.2), keuze op basis risico-evaluatie (IX.1-5)
  • Brandveiligheid gedocumenteerd — compartimenteringsplan, evacuatieoefening jaarlijks, blusmiddelen conform KB 28/03/2014 (Boek III Bijlage)
  • Psychosociale risico's in beleid opgenomen — klachtenprocedure Boek I Titel 3-4, vertrouwenspersoon aangesteld, jaarlijkse sensibilisering
  • Opleidingsmatrix linkt Codex-verplichtingen — bv. "Vorkheftruck rijden — Boek IV art. IV.2-7 vereist theoretisch + praktisch certificaat"
  • Update-proces ingericht — abonnement FOD WASO nieuwsbrief, jaarlijkse Codex-scan, verantwoordelijke aangeduid (preventieadviseur/HR)

Veelgemaakte fouten in de praktijk

  1. Codex behandelen als "nice to have" in plaats van wettelijke verplichting — In audits zie ik vaak: "Wij hebben een risicoanalyse, maar de Codex kennen we niet." Probleem: zonder Codex-kennis mis je specifieke verplichtingen (bv. periodiciteit keuringen, grenswaarden). Toezicht WW schrijft PV uit voor niet-naleving Boek I art. I.2-6. Oplossing:start elk preventiethema met Codex-scan — "Welke Boeken gelden voor dit risico?" — en werk van daaruit naar praktische maatregelen.

  2. Enkel Boek I lezen en sectorspecifieke Boeken negeren — Veel KMO's stoppen na algemene principes. Een timmerbedrijf zonder Boek V (lawaai kettingzaag), Boek VIII (tillen balken) en Boek IX (valbeveiliging) is onvolledig. Oplossing: maak een activiteitenlijst ("Wat doen we?" — bv. zagen, boren, monteren op hoogte) en match elke activiteit met Codex-Boek. Vraag je EDPBW om sector-template.

  3. Geen update bij wijziging wetgeving — De Codex evolueert. Bijvoorbeeld: in 2023 werd Boek VI aangepast voor nanomaterialen, in 2022 nieuwe grenswaarde kwarts (Boek V). Organisaties die niet updaten, voldoen niet aan actuele norm. Oplossing: blokkeer jaarlijks 2 uur in agenda (januari) om werk.belgie.be/wetgeving te scannen op wijzigingen. Gebruik RSS-feed of nieuwsbrief. Documenteer in JAP: "Geen wijzigingen Codex 2025-2026 relevant voor onze sector" of "Nieuwe grenswaarde X — actie: metingen herhalen."

  4. PBM kopen zonder Boek IX artikel IX.1-5 risico-evaluatie — Werkgevers kopen handschoenen "omdat iedereen dat heeft", zonder te evalueren welk type (snijwerend, chemisch bestendig, hittewerend). Boek IX.1-5 verplicht schriftelijke motivatie: waarom dit PBM, op basis van welk risico, welke norm (EN388, EN374), welke gebruiksinstructie. Oplossing: maak PBM-selectietabel:

RisicoLichaamsdeelNormGekozen PBMLeverancierKeuring/vervanging
Snijwonde stanleymesHandenEN388 niv. 5Merk XLeverancier YVisuele check dagelijks, vervang bij beschadiging

Bewaar deze tabel in dossier preventie — inspectie vraagt dit.

Template — copy-paste klaar

# CODEX WELZIJN — QUICK REFERENCE GUIDE [Bedrijfsnaam]

**Sector**: Bouw / Logistiek / Industrie / ...
**Laatst bijgewerkt**: [Datum]
**Verantwoordelijke**: [Naam preventieadviseur / HSE-manager]

---

## Onze relevante Codex-Boeken

| Boek | Titel | Waarom relevant voor ons? | Link naar artikelen |
|------|-------|---------------------------|---------------------|
| I | Algemene principes | Risicoanalyse, JAP, GPP, psychosociale risico's | [I.2-6](https://codex.fgov.be) |
| III | Arbeidsplaatsen & -middelen | Machines (zaagmachines), brandveiligheid magazijn | [III.2](https://codex.fgov.be) |
| V | Fysische agentia | Lawaai (kettingzaag 95 dB), trillingen (boorhamer) | [V.3-15](https://codex.fgov.be) |
| VIII | Ergonomie | Manueel tillen houtbalken (15-25 kg) | [VIII.1-5](https://codex.fgov.be) |
| IX | Collectieve & persoonlijke bescherming | Helm, veiligheidsschoenen, valbeveiliging > 2m | [IX.4-1](https://codex.fgov.be) |

---

## Jaarlijks Actieplan 2026 — Codex-acties

| Codex-artikel | Verplichting | Actie | Verantwoordelijke | Deadline | Budget | Status |
|---------------|--------------|-------|-------------------|----------|--------|--------|
| V.3-15 | Audiometrie bij > 85 dB | Contract arbeidsgeneesheer aanpassen | HR | 30/06/2026 | €400 | Open |
| VIII.1-5 | Opleiding manueel tillen | Externe trainer boeken | Lijnmanager | 15/04/2026 | €1200 | Open |
| IX.4-1 | Valbeveiligingsplan | Plan opstellen werf [adres] | Preventieadviseur | 31/03/2026 | €0 (intern) | Open |
| III.2 | Periodieke keuring zaagmachine | Keuringsorganisme contacteren | Technisch dienst | 30/09/2026 | €350 | Open |

---

## Contactgegevens

- **Preventieadviseur**: [Naam] — [Email] — [Telefoon]
- **EDPBW**: [Naam externe dienst] — [Contactpersoon] — [Email]
- **Toezicht Welzijn op het Werk**: 02 233 42 14 — [toezicht.ww@werk.belgie.be](mailto:toezicht.ww@werk.belgie.be)

---

**Volgende update**: Januari 2027 (jaarlijkse Codex-scan)

Wanneer schakel je een externe preventieadviseur in?

Je schakelt een preventieadviseur Niveau I of II in wanneer de interne expertise ontoereikend is om de Codex correct toe te passen. Concrete triggers: groei boven 20 FTE in risicovolle sectoren (bouw, chemie, logistiek met heftrucks) verplicht preventieadviseur met minimuurooster (Boek II art. II.4-15); Seveso-classificatie (opslag gevaarlijke stoffen > drempelwaarden) vereist Niveau I-adviseur met domein C (chemische risico's); voorbereiding VCA-audit (bouw, industrie) vraagt professionele risicoanalyse en Codex-conforme documentatie; multinational-overname of ISO 45001-certificering vraagt gap-analyse Codex vs. ISO-norm. In mijn praktijk zie ik dat KMO's vaak te laat externe ondersteuning zoeken — ná inspectie of incident. Preventief inschakelen voorkomt PV's en verbetert veiligheidscultuur. PreventX biedt EDPBW-ondersteuning op maat: van eenmalige Codex-scan (€800-1200) tot volledige uitbesteding preventieadviseur-functie (vanaf €200/maand voor KMO < 50 FTE). Neem contact op via /diensten/edpbw-ondersteuning voor een vrijblijvende intake.

Bronnen en verdere lectuur

FAQ

Wat is Codex Welzijn?

De Codex Welzijn op het Werk is de gecodificeerde verzameling van alle Belgische wettelijke bepalingen over welzijn op het werk. Het bundelt uitvoeringsbesluiten van de Welzijnswet (4 augustus 1996) in negen thematische Boeken — van algemene principes (Boek I) tot specifieke risico's zoals gevaarlijke stoffen (Boek VI) en ergonomie (Boek VIII). Elke Belgische werkgever moet de relevante Codex-Boeken toepassen vanaf de eerste werknemer.

Wanneer is Codex Welzijn verplicht?

Codex Welzijn is verplicht vanaf het moment dat je als werkgever minstens één werknemer tewerkstelt. Boek I artikel I.2-6 legt de algemene verplichting op om risico's te identificeren, evalueren en preventiemaatregelen te treffen. Specifieke Boeken gelden bij aanwezigheid van het risico — bijvoorbeeld Boek VI (chemische stoffen) zodra je met gevaarlijke producten werkt, Boek V (lawaai) zodra geluidsniveaus > 80 dB(A) optreden. Er is geen ondergrens qua bedrijfsgrootte voor Codex-verplichtingen.

Wie is verantwoordelijk voor Codex Welzijn?

De werkgever is eindverantwoordelijk voor naleving van de Codex (Welzijnswet art. 5). Hij moet een preventieadviseur aanstellen (intern of via EDPBW) die het welzijnsbeleid uitwerkt en opvolgt. Vanaf 20 werknemers (of eerder in risicovolle sectoren) is een intern preventieadviseur verplicht; KMO's < 20 werknemers kunnen volstaan met EDPBW-ondersteuning. Lijnmanagers en werknemers hebben medeverantwoordelijkheid: lijnmanagers passen maatregelen toe, werknemers gebruiken PBM en melden gevaren (art. I.4-1 en I.4-2).

Hoe vaak moet Codex Welzijn gebeuren/uitgevoerd?

De risicoanalyse (Boek I art. I.2-6) moet jaarlijks geëvalueerd en indien nodig bijgewerkt worden. Het Jaarlijks Actieplan (JAP) wordt elk jaar opgesteld vóór aanvang van het nieuwe werkjaar. Het Globaal Preventieplan (GPP) blijft 5 jaar geldig, tenzij belangrijke wijzigingen (nieuwe activiteiten, ernstig arbeidsongeval, nieuwe wetgeving) tussentijdse update vereisen. Specifieke metingen (lawaai, verlichtingssterkte, luchtverontreiniging) hebben eigen periodiciteit — raadpleeg Codex-artikel per risico.

Wat zijn de gevolgen bij niet-naleving?

Niet-naleving van de Codex kan leiden tot proces-verbaal door Toezicht Welzijn op het Werk (FOD WASO), met strafrechtelijke boetes tot €6.000 per overtreding (art. 82 Welzijnswet) en mogelijke bedrijfssluiting bij ernstig en onmiddellijk gevaar. Bij arbeidsongeval kan niet-naleving aansprakelijkheid werkgever vergroten (burgerlijk + strafrechtelijk). Daarnaast riskeert de werkgever imagoschade, hogere verzekeringspremies en problemen bij VCA-certificering of ISO 45001-audit. Preventief correct toepassen Codex is dus juridisch én financieel verstandig.

Kan PreventX dit voor mij regelen?

Ja, PreventX biedt volledige EDPBW-ondersteuning voor Belgische werkgevers: Codex-scan (identificatie relevante Boeken), risicoanalyse conform Boek I art. I.2-6, opstellen GPP en JAP, integratie in toolbox-meetings, opleiding lijnmanagers, audit-begeleiding en jaarlijkse update. Voor KMO's < 50 werknemers bieden we abonnementsformules vanaf €200/maand (preventieadviseur Niveau II, 4 uur/maand on-site + telefonische bereikbaarheid). Grotere organisaties of complexe risico's (chemie, Seveso, bouw) krijgen Niveau I-begeleiding op maat. Neem contact op via /contact voor een vrijblijvende intake — we plannen een Codex-quickscan (1-2 uur) en stellen een offerte op binnen 48 uur.

Veelgestelde vragen

Wat is Codex Welzijn?

De Codex Welzijn op het Werk is de gecodificeerde verzameling van alle Belgische wettelijke bepalingen over welzijn op het werk. Het bundelt uitvoeringsbesluiten van de Welzijnswet (4 augustus 1996) in negen thematische Boeken — van algemene principes (Boek I) tot specifieke risico's zoals gevaarlijke stoffen (Boek VI) en ergonomie (Boek VIII). Elke Belgische werkgever moet de relevante Codex-Boeken toepassen vanaf de eerste werknemer.

Wanneer is Codex Welzijn verplicht?

Codex Welzijn is verplicht vanaf het moment dat je als werkgever minstens één werknemer tewerkstelt. Boek I artikel I.2-6 legt de algemene verplichting op om risico's te identificeren, evalueren en preventiemaatregelen te treffen. Specifieke Boeken gelden bij aanwezigheid van het risico — bijvoorbeeld Boek VI (chemische stoffen) zodra je met gevaarlijke producten werkt, Boek V (lawaai) zodra geluidsniveaus > 80 dB(A) optreden. Er is geen ondergrens qua bedrijfsgrootte voor Codex-verplichtingen.

Wie is verantwoordelijk voor Codex Welzijn?

De werkgever is eindverantwoordelijk voor naleving van de Codex (Welzijnswet art. 5). Hij moet een preventieadviseur aanstellen (intern of via EDPBW) die het welzijnsbeleid uitwerkt en opvolgt. Vanaf 20 werknemers (of eerder in risicovolle sectoren) is een intern preventieadviseur verplicht; KMO's < 20 werknemers kunnen volstaan met EDPBW-ondersteuning. Lijnmanagers en werknemers hebben medeverantwoordelijkheid: lijnmanagers passen maatregelen toe, werknemers gebruiken PBM en melden gevaren (art. I.4-1 en I.4-2).

Hoe vaak moet Codex Welzijn gebeuren/uitgevoerd?

De risicoanalyse (Boek I art. I.2-6) moet jaarlijks geëvalueerd en indien nodig bijgewerkt worden. Het Jaarlijks Actieplan (JAP) wordt elk jaar opgesteld vóór aanvang van het nieuwe werkjaar. Het Globaal Preventieplan (GPP) blijft 5 jaar geldig, tenzij belangrijke wijzigingen (nieuwe activiteiten, ernstig arbeidsongeval, nieuwe wetgeving) tussentijdse update vereisen. Specifieke metingen (lawaai, verlichtingssterkte, luchtverontreiniging) hebben eigen periodiciteit — raadpleeg Codex-artikel per risico.

Wat zijn de gevolgen bij niet-naleving?

Niet-naleving van de Codex kan leiden tot proces-verbaal door Toezicht Welzijn op het Werk (FOD WASO), met strafrechtelijke boetes tot €6.000 per overtreding (art. 82 Welzijnswet) en mogelijke bedrijfssluiting bij ernstig en onmiddellijk gevaar. Bij arbeidsongeval kan niet-naleving aansprakelijkheid werkgever vergroten (burgerlijk + strafrechtelijk). Daarnaast riskeert de werkgever imagoschade, hogere verzekeringspremies en problemen bij VCA-certificering of ISO 45001-audit. Preventief correct toepassen Codex is dus juridisch én financieel verstandig.

Kan PreventX dit voor mij regelen?

Ja, PreventX biedt volledige EDPBW-ondersteuning voor Belgische werkgevers: Codex-scan (identificatie relevante Boeken), risicoanalyse conform Boek I art. I.2-6, opstellen GPP en JAP, integratie in toolbox-meetings, opleiding lijnmanagers, audit-begeleiding en jaarlijkse update. Voor KMO's < 50 werknemers bieden we abonnementsformules vanaf €200/maand (preventieadviseur Niveau II, 4 uur/maand on-site + telefonische bereikbaarheid). Grotere organisaties of complexe risico's (chemie, Seveso, bouw) krijgen Niveau I-begeleiding op maat. Neem contact op via /contact voor een vrijblijvende intake — we plannen een Codex-quickscan (1-2 uur) en stellen een offerte op binnen 48 uur.

Laat onze preventieadviseurs dit voor je maken

PreventX werkt met ervaren HSE-adviseurs die jouw RI's, toolboxen en veiligheidsdocumenten volledig opstellen en onderhouden.